
ప్రపంచంలో కృత్రిమ మేథ (AI) అభివృద్ధి రెండు దారుల్లో సాగుతోంది. ఒకవైపు అమెరికా, చైనా లాంటి దేశాలు అత్యాధునిక AI మోడళ్ల ఆధిపత్యం కోసం పోటీ పడుతున్నాయి. మరోవైపు గ్లోబల్ సౌత్ దేశాలు పూర్తిగా భిన్నమైన సవాల్ను ఎదుర్కొంటున్నాయి. ఈ దేశాలకు అసలు అవసరం పోటీ కాదు. ప్రజల జీవితాల్లో నిజమైన మార్పు తీసుకొచ్చే AI పరిష్కారాల కోసం కలిసి పనిచేయడం.
2025 డిసెంబరులో కార్నెగీ ఇండియా, విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ కలిసి నిర్వహించిన GTS Innovation Dialogue ఒక కీలక విషయాన్ని బయటపెట్టింది. AI పరిష్కారాలు విస్తృతంగా అమలవ్వకపోవడానికి ప్రధాన కారణం కంప్యూటింగ్ శక్తి కాదు. పరస్పర సహకారం లోపించడమే అసలు సమస్యగా AI డెవలపర్లు స్పష్టం చేశారు.
అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో పనిచేస్తున్న AI బృందాలు చాలావరకు వేరువేరుగా పనిచేస్తున్నాయి. ఒక దేశంలో తయారైన పరిష్కారం మరో దేశంలో కూడా అదే సమస్యకు ఉపయోగపడే అవకాశం ఉన్నా పరస్పర సంప్రదింపులు జరగడం లేదు. ఇది వనరుల వృథాకు దారి తీస్తోంది.
AI అప్లికేషన్లు రూపొందించే బృందాలు ఒకవైపు ఉంటే, కంప్యూటింగ్ మౌలిక సదుపాయాలు అందించే సంస్థలు మరోవైపు ఉన్నాయి. ఈ రెండు వర్గాల మధ్య సరైన సమన్వయం కనిపించడం లేదు. భారత్లో ప్రభావవంతంగా పనిచేస్తున్న AI పరిష్కారాలు భారీ లాంగ్వేజ్ మోడళ్లపై ఆధారపడటం లేదు. చిన్న లాంగ్వేజ్ మోడళ్లు, స్పెషలైజ్డ్ మోడళ్లు, ఎడ్జ్ కంప్యూటింగ్ కలిపిన హైబ్రిడ్ విధానాలు ఎక్కువగా ఉపయోగపడుతున్నాయి. ఈ వాస్తవాలు మౌలిక సదుపాయాల ప్రణాళికల్లో ప్రతిబింబించడం లేదు. అప్లికేషన్ తయారీదారులు, కంప్యూట్ ప్రొవైడర్లు కలిసి పని చేసినప్పుడే సరైన AI వ్యవస్థలు రూపుదిద్దుకుంటాయి.
అమెరికా, చైనా లాంటి దేశాలతో ఫ్రంటియర్ AI మోడళ్ల పోటీలో దిగడం గ్లోబల్ సౌత్ దేశాలకు సాధ్యం కాదు. భారీ పెట్టుబడులు, సాంకేతిక నైపుణ్యం, అపారమైన కంప్యూటింగ్ శక్తి అవసరం అవుతుంది. ఇది లోటు కాదు. ఇదే ఒక అవకాశంగా మారుతుంది. గ్లోబల్ సౌత్ బలం అప్లికేషన్ నిర్మాణంలో ఉంది. స్థానిక భాషలు, స్థానిక సమస్యలు, ప్రజల అవసరాలకు సరిపోయే AI పరిష్కారాలు రూపొందించడం ఇక్కడి ప్రధాన లక్ష్యం కావాలి.
సబ్ సహారా ఆఫ్రికాలో వ్యవసాయ రంగంలో పనిచేసిన AI పరిష్కారాలు దక్షిణాసియాలో ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది. లాటిన్ అమెరికాలో ఆరోగ్య రంగంలో పరీక్షించిన టెక్నాలజీ భారత్ లాంటి దేశాలకు దారి చూపించగలదు. భారత్లోని భాషిణి ప్లాట్ఫాం ఈ తరహా డిజిటల్ పబ్లిక్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్కు మంచి ఉదాహరణ.
ప్రస్తుతం AI అమలు ఎక్కువగా హైపర్స్కేలర్ల ఇచ్చే కంప్యూట్ క్రెడిట్లపై ఆధారపడి ఉంది. ఇది దీర్ఘకాలంలో నిలబడే విధానం కాదు. ఫలితాల ఆధారంగా చెల్లింపులు చేసే ఒప్పందాలు, ప్రభుత్వ–ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యాలు, అవుట్పుట్ ఆధారిత మోడళ్లు అవసరం. ఇవి విజయవంతం కావాలంటే దేశాల మధ్య సహకారం తప్పనిసరి. కలిపి కొనుగోళ్లు, పంచుకునే మౌలిక సదుపాయాలు, సమన్వయ విధానాలు ఉన్నప్పుడే పెట్టుబడులు ఆకర్షించగల మార్కెట్లు ఏర్పడతాయి.
India AI Impact Summit గ్లోబల్ సౌత్ దేశాలకు కీలక మలుపు. గెలవలేని పోటీలో దిగడం కాకుండా, ప్రజల జీవితాల్లో నిజమైన మార్పు తీసుకొచ్చే AI వినియోగంపై దృష్టి పెట్టాల్సిన సమయం ఇది. అప్లికేషన్ డెవలపర్లు, కంప్యూట్ ప్రొవైడర్లు మధ్య నిజమైన భాగస్వామ్యం ఏర్పడాలి. గ్లోబల్ సౌత్ దేశాల మధ్య లోతైన సహకారం అవసరం. విడివిడిగా ఉండి నిలిచిపోవాలా? లేక కలిసి ముందుకు సాగాలా? గ్లోబల్ సౌత్ భవిష్యత్తుకు సహకారమే ఏకైక మార్గం.