Jio IPO: 100 నిమిషాల్లో ఖాళీ అయిన జియో ఐపీఓ.. అసలు ఎవరు కొంటున్నారో తెలుసా? షాకింగ్ నిజాలు

Jio IPO: రిలయన్స్ జియో ఐపీఓ కేవలం 100 నిమిషాల్లో పూర్తిగా సబ్‌స్క్రైబ్ అయింది. సంస్థాగత ఇన్వెస్టర్లు పోటీ పడగా, రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లు జాగ్రత్తగా అడుగులు వేస్తున్నారు. జియో ఐపీఓ వెనుక ఉన్న అసలు సీక్రెట్ ఏంటో ఇక్కడ తెలుసుకుందాం.

జియో ఐపీఓ సెన్సేషన్: 100 నిమిషాల్లో హౌస్‌ఫుల్

భారతదేశ కార్పొరేట్ చరిత్రలోనే అతిపెద్ద ఐపీఓగా నిలిచిన జియో ప్లాట్‌ఫామ్స్ ఐపీఓ అక్టోబర్ 21న ప్రారంభమైంది. షేరు ధర పరిధిని రూ.1,065 నుండి రూ.1,119గా నిర్ణయించారు. కనీసం 12 షేర్లకు దరఖాస్తు చేసుకోవాల్సి ఉంటుంది. అంటే ఒక రిటైల్ ఇన్వెస్టర్ కనీసం రూ.13,428 పెట్టుబడి పెట్టాలి. అక్టోబర్ 21 ఉదయం ఐపీఓ ప్రారంభమైన కేవలం 100 నిమిషాల్లోనే, అంటే ఉదయం 11:40 గంటల సమయానికి అందుబాటులో ఉన్న షేర్ల కంటే ఎక్కువ బిడ్లు వచ్చాయి.

మొదటి రోజు ముగిసే సమయానికి ప్రజల కోసం అందుబాటులో ఉంచిన 19.75 కోట్ల షేర్లకు గాను ఇన్వెస్టర్లు దాదాపు 25 కోట్ల షేర్లకు బిడ్లు వేశారు. నేషనల్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ (NSE)లో మొత్తం 13.56 లక్షల దరఖాస్తులు నమోదయ్యాయి. దీంతో ఐపీఓ మొదటి రోజే 1.27 రెట్లు సబ్‌స్క్రైబ్ అయింది. సాధారణంగా పెద్ద ఐపీఓలు మొదటి రోజు నెమ్మదిగా మొదలవుతాయి. ఉదాహరణకు ఎన్ఎస్ఈ ఐపీఓ మొదటి రోజు 42% మాత్రమే నిండగా, హ్యుందాయ్ మోటార్ ఇండియా ఐపీఓ మొదటి రోజు కేవలం 18% బిడ్లు మాత్రమే సాధించింది. కానీ జియో మాత్రం మొదటి రోజే హౌస్‌ఫుల్ అయిపోయింది.

ఇది నిజంగానే భారతదేశపు అతిపెద్ద ఐపీఓనా?

గరిష్ఠ ధర రూ.1,119 వద్ద చూస్తే ఇది భారత్‌లోనే అతిపెద్ద ఐపీఓ. జియో ప్లాట్‌ఫామ్స్ మొత్తం 27 కోట్ల కొత్త షేర్లను విక్రయిస్తోంది. దీని ద్వారా కంపెనీ రూ.30,213 కోట్లు సమీకరించనుంది. ఇది 2024లో వచ్చిన హ్యుందాయ్ మోటార్స్ (రూ.27,859 కోట్లు), 2022లో వచ్చిన ఎల్‌ఐసీ (రూ.20,557 కోట్లు) ఐపీఓల రికార్డులను తిరగరాసింది. ఇందులో మరో ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే, హ్యుందాయ్, ఎల్‌ఐసీ ఐపీఓలలో ఆఫర్ ఫర్ సేల్ (OFS) ద్వారా పాత వాటాదారులు తమ షేర్లను అమ్మేశారు.

కానీ జియో ఐపీఓలో అన్నీ కొత్తగా జారీ చేసిన షేర్లే ఉన్నాయి. ఓఎఫ్ఎస్ భాగం ఏమీ లేదు. అంటే ఈ ఐపీఓ ద్వారా వచ్చే డబ్బు రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్, మెటా లేదా గూగుల్ వంటి పాత వాటాదారుల ఖాతాల్లోకి వెళ్లదు. నేరుగా జియో ప్లాట్‌ఫామ్స్ కంపెనీ ఖాతాల్లోకే వెళ్తుంది. కంపెనీ తన మూలధనాన్ని పెంచుకోవడానికి ఈ డబ్బును ఉపయోగించనుంది.

అసలు ఈ ఐపీఓను ఎవరు కొంటున్నారు?

జియో ఐపీఓ 100 నిమిషాల్లో నిండిపోయినప్పటికీ, ఇందులో అందరి భాగస్వామ్యం ఒకేలా లేదు. ఈ ఐపీఓను ముందుకు నడిపింది ప్రధానంగా క్వాలిఫైడ్ ఇన్స్టిట్యూషనల్ బైయర్స్ (QIB). సంస్థాగత ఇన్వెస్టర్లకు కేటాయించిన 4.90 కోట్ల షేర్లకు గాను వారు 18.91 కోట్ల షేర్లకు బిడ్లు వేశారు. అంటే వీరి కేటగిరీ 3.86 రెట్లు సబ్‌స్క్రైబ్ అయింది.

మరోవైపు నాన్-ఇన్స్టిట్యూషనల్ ఇన్వెస్టర్లు (HNI) తమ కేటాయింపులో 41% మాత్రమే దరఖాస్తు చేశారు. ఇందులో రూ.10 లక్షల కంటే ఎక్కువ పెట్టుబడి పెట్టే విభాగం 34%, రూ.10 లక్షల కంటే తక్కువ విభాగం 54% నిండింది. ఇక రిటైల్ ఇన్వెస్టర్ల విభాగానికి వచ్చేసరికి కేటాయించిన షేర్లలో కేవలం 22% మాత్రమే బిడ్లు వచ్చాయని రాయిటర్స్ పేర్కొంది. అంటే సంస్థాగత ఇన్వెస్టర్లు భారీగా పోటీ పడటం వల్లే ఐపీఓ మొదటి రోజే నిండిపోయింది తప్ప, రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లు ఇంకా వేచి చూసే ధోరణిలోనే ఉన్నారు.

సంస్థాగత ఇన్వెస్టర్లు ఎందుకు పోటీ పడుతున్నారు?

జియో ప్లాట్‌ఫామ్స్ వద్ద భారీ స్కేల్, లాభాలు, మార్కెట్ లీడర్‌షిప్ ఉన్నాయి. జియో టెలికాం బిజినెస్‌లో 50 కోట్ల కంటే ఎక్కువ మంది కస్టమర్లు ఉన్నారు. దేశంలోని మొబైల్ డేటా ట్రాఫిక్‌లో 60% జియో నెట్‌వర్క్ నుంచే వెళ్తోంది. కస్టమర్ల పరంగా ఇది దేశంలోనే అతిపెద్ద టెలికాం ఆపరేటర్. దీంతో పాటు బ్రాడ్‌బ్యాండ్, క్లౌడ్, డిజిటల్ యాప్స్, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) రంగాలు కూడా ఉన్నాయి.

మార్చి 2026తో ముగిసిన ఆర్థిక సంవత్సరానికి జియో ప్లాట్‌ఫామ్స్ $15.5 బిలియన్ల ఆదాయం, $3.2 బిలియన్ల లాభాన్ని సాధించింది. అయితే ఈ ఆదాయం, లాభాలలో 90% కంటే ఎక్కువ భాగం టెలికాం రంగం నుంచే వచ్చింది. ఇన్వెస్టర్లు నష్టాల్లో ఉన్న టెక్నాలజీ కంపెనీలో కాకుండా, మంచి లాభాలు ఇస్తున్న టెలికాం లీడర్ కంపెనీలో పెట్టుబడి పెడుతున్నారు. భారత మార్కెట్లో జియో లాంటి భారీ కస్టమర్ బేస్, డిజిటల్ వ్యవస్థ ఉన్న మరో కంపెనీ లేదు.

జియో వాల్యుయేషన్.. భవిష్యత్తు సవాళ్లు

ధర పరిధిలో గరిష్ఠ ధర రూ.1,119 వద్ద జియో ప్లాట్‌ఫామ్స్ వాల్యుయేషన్ దాదాపు రూ.10.3 లక్షల కోట్లు ($108.3 బిలియన్లు)గా ఉంది. షేర్లు లిస్ట్ అయిన తర్వాత రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్, భారతీ ఎయిర్‌టెల్, హెచ్‌డీఎఫ్‌సీ బ్యాంక్ తర్వాత భారత్‌లోనే నాల్గో అతిపెద్ద లిస్టెడ్ కంపెనీగా జియో అవతరించే అవకాశం ఉంది. 2020లో మెటా, గూగుల్ నుంచి నిధులు సేకరించినప్పుడు ఉన్న $57-$65 బిలియన్ల వాల్యుయేషన్ కంటే ఇది చాలా ఎక్కువ.

ఐపీఓ ద్వారా సమీకరించే రూ.30,213 కోట్లలో రూ.27,500 కోట్లను తన అనుబంధ సంస్థ అయిన రిలయన్స్ జియో ఇన్ఫోకామ్ అప్పులను తీర్చడానికి ఉపయోగించనుంది. దీనివల్ల వడ్డీ భారం తగ్గి కంపెనీ బ్యాలెన్స్ షీట్ బలపడుతుంది. అయితే, భవిష్యత్తులో లాభాలను పెంచుకోవడానికి టారిఫ్ రేట్లు పెంచడం, 5జీ, బ్రాడ్‌బ్యాండ్ సేవలను మరింత విస్తరించడం కంపెనీకి కీలకంగా మారనుంది. అక్టోబర్ 28న స్టాక్ మార్కెట్లో లిస్ట్ అయిన తర్వాత జియో అసలు పనితీరు బయటపడుతుంది.