Asianet News Telugu

Snakes : పాములు వెనమస్, ఈ విషపూరిత జీవులు మాత్రం పాయిజనస్.. రెండింటి మధ్య తేడా ఏంటో తెలుసా?

Arun Kumar P — Thu, 24 Sep 2026 15:30:39 +0530

పాముల విషాన్ని వెనమ్ అంటారు... అదే కొన్నిజీవుల్లోని విషాన్ని పాయిజన్ అంటారు. ఈ రెండుపదాల వినడానికి ఒకేలా ఉన్నా మీనింగ్ లో చాలా తేడా ఉంటుంది. మరి వెనమస్, పాయిజనస్ మధ్య తేడా ఏమిటో తెలుసుకుందాం.

Poisonous vs Venomous : పాము కనిపిస్తే చాలు చాలామంది వణికిపోతారు... ఇది పడగవిప్పితే చాలు దూరంగా పరుగుతీస్తారు. అయితే పాము అనగానే చాలామందికి ముందుగా గుర్తొచ్చే విషయం ‘విషం’… వీటిని వెనమస్ అంటారు. కానీ పాముల మాదిరిగానే మరికొన్ని విషపూరిత జీవులు ఉంటారు... వాటిని మాత్రం వెనమస్ అనకుండా పాయిజనస్ అంటారు. జీవశాస్త్రంలో విషపూరిత జీవులను వివరించేందుకు Poisonous, Venomous అనే రెండు వేర్వేరు పదాలను ఉపయోగిస్తారు... ఈ రెండు పదాలకు తెలుగులో అర్థం దాదాపు ఒకేలా అనిపిస్తుంది. కానీ విషపూరిత జీవులు మనిషి, ఇతర జీవుల శరీరంలోకి విషాన్ని పంపించే విధానాన్ని బట్టి అది వెనమసా, పాయిజనసా అనేది నిర్దారిస్తారు.

పాయిజనస్ అనే పదాన్ని సాధారణంగా విషాన్ని తాకడం లేదా తినడం ద్వారా ఇతర జీవులకు హాని కలిగించే జీవులు, మొక్కలు లేదా పదార్థాలకు ఉపయోగిస్తారు. అంటే ఇలాంటి జీవి పాముల మాదిరిగా మనల్ని కరిచి విషాన్ని శరీరంలోకి పంపాల్సిన అవసరం లేదు.. ఇతర పద్దతుల్లో పంపుతుంది.

ఉదాహరణకు కొన్ని విషపూరిత కప్పలు తమ చర్మంలో విషపదార్థాలను కలిగి ఉంటాయి. వాటిని తాకడం లేదా వాటి నుంచి వచ్చే విషపదార్థాలు శరీరంలోకి చేరడం వల్ల హాని కలగవచ్చు. అలాగే కొన్ని మొక్కలు, పుట్టగొడుగులు, జంతువుల్లో కూడా శరీరంలో విషపదార్థాలు ఉండొచ్చు. వీటిని Poisonousగా పరిగణిస్తారు. సింపుల్‌గా చెప్పాలంటే.. ‘దాన్ని మీరు తింటే లేదా తాకితే మీకు విష ప్రభావం కలిగితే అది పాయిజనస్’ అని గుర్తుపెట్టుకోవచ్చు.

వెనమస్ జీవులు విషాన్ని స్వయంగా ఉత్పత్తి చేసి, దాన్ని ప్రత్యేకమైన శరీర భాగాల ద్వారా మరో జీవి శరీరంలోకి ప్రవేశపెడతాయి. ఇందుకోసం కాటు వేయడం, కొరకడం లేదా ముళ్లు వంటి ప్రత్యేక వ్యవస్థలను ఉపయోగిస్తాయి.

పాములు దీనికి ప్రధాన ఉదాహరణ. విషపూరిత పాములు తమ విష గ్రంథుల్లో విషాన్ని ఉత్పత్తి చేస్తాయి. కాటు వేసినప్పుడు కోరల ద్వారా ఆ విషాన్ని ప్రత్యర్థి శరీరంలోకి పంపుతాయి. అందుకే విషాన్ని కాటు ద్వారా ఇంజెక్ట్ చేసే పాములను వెనమస్ స్నేక్స్ అంటారు. అదే విధంగా కొన్ని సాలీడులు, తేళ్లు, కొన్ని కీటకాలు కూడా తమ విషాన్ని కాటు లేదా కుట్టడం ద్వారా శరీరంలోకి ప్రవేశపెడతాయి. ఇవి కూడా వెనమస్ జీవుల కిందకు వస్తాయి.

పాయిజనస్, వెనమస్ పదాల మధ్య తేడాను గుర్తుపెట్టుకోవడానికి ఒక సులభమైన నియమం ఉంది. మీరు దేన్నైనా కరిస్తే లేదా తింటే మీకు ప్రాణాపాయం జరిగితే అది పాయిజనస్... ఏదైనా మిమ్మల్ని కరిస్తే లేదా కుడితే మీకు ప్రాణాపాయం జరిగితే అది వెనమస్. అంటే విషం ఎలా శరీరంలోకి చేరుతుందనేదే అసలు తేడా.

పాయిజనస్ జీవి తన విషాన్ని మనపైకి పంపేందుకు ప్రత్యేకమైన ఇంజెక్షన్ వ్యవస్థ అవసరం ఉండకపోవచ్చు. అదే వెనమస్ జీవికి మాత్రం విషాన్ని ప్రవేశపెట్టేందుకు ప్రత్యేకమైన శరీర నిర్మాణం ఉంటుంది.

పాములన్నీ వెనమస్ కావు

ఇక్కడ మరో ముఖ్యమైన విషయం ఉంది. పాము అంటే తప్పనిసరిగా వెనమస్ అని కాదు. ప్రపంచంలో అనేక రకాల పాములు ఉన్నాయి. వాటిలో విషాన్ని ఉత్పత్తి చేసి కాటు ద్వారా శరీరంలోకి పంపే పాములు ఒక వర్గం మాత్రమే. కొన్ని పాములు విషాన్ని కలిగి ఉండవు. మరికొన్ని పాముల్లో విషాన్ని ఉపయోగించే విధానం, కోరల నిర్మాణం వంటి అంశాలు కూడా భిన్నంగా ఉంటాయి. అందువల్ల పాము కనిపించగానే అది విషపూరితమా కాదా అని స్వయంగా నిర్ధారించడానికి ప్రయత్నించడం సురక్షితం కాదు.

విషం శరీరంలోకి ఎలా చేరుతుందనేదే ముఖ్యం

మన రోజువారీ భాషలో Poisonous, Venomous రెండింటినీ ‘విషపూరితమైన’ అనే అర్థంలో ఉపయోగిస్తుంటాం. కానీ శాస్త్రీయంగా చూస్తే వాటి మధ్య స్పష్టమైన తేడా ఉంది.

పాయిజనస్ = మనం తినడం లేదా తాకడం ద్వారా విష ప్రభావం కలిగించేది.

వెనమస్ = కాటు వేయడం, కుట్టు లేదా ప్రత్యేకమైన శరీర నిర్మాణం ద్వారా విషాన్ని మన శరీరంలోకి ప్రవేశపెట్టేది.

అందుకే ఇకపై విషపూరిత జీవుల గురించి చదివేటప్పుడు లేదా విన్నప్పుడు ఈ రెండు పదాలు కనిపిస్తే, విషం శరీరంలోకి చేరే విధానాన్ని బట్టి వాటి మధ్య తేడాను సులభంగా గుర్తించవచ్చు.

Snakes : ఏ పాము ఆడది, ఏది మగది గుర్తించడం ఎలా? వీటిలో సంభోగం ఎలా జరుగుతుంది?

Arun Kumar P — Fri, 25 Sep 2026 14:29:05 +0530

మనుషులను చూడగానే ఆడా, మగ తేడా చెప్పవచ్చు… కొన్ని జంతువుల్లో కూడా ఆడమగ తేడాను ఈజీగా గుర్తించవచ్చు. మరి పాముల్లో బాహ్య లక్షణాలను బట్టి ఏది ఆడది, ఏది మగది గుర్తించవచ్చా?

Snakes : పాము కనిపిస్తే చాలు.. అది విషపూరితమైనదా? కాదా? అని తెలుసుకోవడానికే చాలామంది ప్రయత్నిస్తారు. కానీ పాములను దగ్గరగా పరిశీలించే వారికి మరో ఆసక్తికరమైన ప్రశ్న కూడా ఉంటుంది. ఆ పాము ఆడదా? మగదా? అని. మనుషులు, చాలా జంతువుల్లో ఆడ, మగ తేడాను శరీర ఆకారం లేదా ఇతర బాహ్య లక్షణాలతో సులభంగా గుర్తించవచ్చు. కానీ పాముల విషయంలో మాత్రం అంత ఈజీ కాదు.

కొన్ని పాము జాతుల్లో ఆడ, మగ వాటి మధ్య స్వల్పమైన శారీరక తేడాలు కనిపిస్తాయి. ముఖ్యంగా తోక ఆకారం, పొడవు, శరీర పరిమాణం వంటి లక్షణాలు కొంతవరకు సూచన ఇవ్వవచ్చు. అయితే కేవలం పాము ఆకారాన్ని చూసి దాని లింగాన్ని కచ్చితంగా చెప్పడం అన్ని జాతుల్లో సాధ్యం కాదు. శాస్త్రీయంగా నిర్ధారించడానికి పాముల ప్రత్యేక పునరుత్పత్తి అవయవాలను పరిశీలిస్తారు. అసలు ఆడ, మగ పాములను ఎలా గుర్తిస్తారు? వాటి సంభోగం ఎలా జరుగుతుంది? తెలుసుకుందాం.

సాధారణంగా పామును చూసిన వెంటనే ఆడదా, మగదా అని చెప్పడం కష్టం. ఎందుకంటే చాలా జాతుల్లో రెండు లింగాల శరీర ఆకారాలు ఒకేలా కనిపిస్తాయి. అయితే కొన్ని జాతుల్లో కొన్ని భేదాలు కనిపించవచ్చు. ముఖ్యంగా తోక ఆకారం కొంతవరకు సూచనగా ఉపయోగపడుతుంది.

అనేక పాము జాతుల్లో మగ పాముల తోక కొంత మందంగా ఉండి, క్రమంగా సన్నబడుతుంది. ఆడ పాముల్లో మాత్రం తోక త్వరగా సన్నబడే అవకాశం ఉంటుంది. కొన్ని జాతుల్లో మగ పాముల తోక ఆడవాటి కంటే పొడవుగా కూడా ఉంటుంది. అయితే ఈ లక్షణాలు జాతిని బట్టి మారుతాయి. అందువల్ల తోకను మాత్రమే చూసి లింగాన్ని ఖరారు చేయడం సరైన పద్ధతి కాదు.

కొన్ని పాముల్లో ఆడవి మగవాటి కంటే పెద్దగా ఉండవచ్చు. మరికొన్ని జాతుల్లో పరిస్థితి దీనికి విరుద్ధంగా ఉంటుంది. అంటే శరీర పరిమాణం కూడా ప్రతి పాము జాతికి ఒకే నియమంగా పనిచేయదు. కాబట్టి శరీర ఆకారం, లక్షణాలను బట్టి పాముల లింగాన్ని గుర్తించడం కష్టం.

పాముల లింగ నిర్ధారణలో కీలకమైన విషయం హెమిపీనిస్ (Hemipenes). మగ పాములకు సాధారణంగా రెండు హెమిపీనిస్‌లు ఉంటాయి. ఇవి మనం బయట నుంచి సాధారణంగా చూడలేం. తోక అడుగు భాగంలో, క్లోయాకా వెనుక భాగంలో అవి లోపలికి ముడుచుకుని ఉంటాయి.

పాములు సంభోగం చేసే సమయంలో వీటిలో ఒకటి బయటకు వచ్చి ఆడ పాము క్లోయాకాలోకి ప్రవేశిస్తుంది. అంటే మగ పాములో కనిపించని ఈ రెండు ప్రత్యేక అవయవాల ఉనికే శాస్త్రీయంగా లింగ నిర్ధారణలో ముఖ్యమైన ఆధారం.

శాస్త్రీయంగా పాము లింగాన్ని ఎలా గుర్తిస్తారు?

పాముల లింగాన్ని నిర్ధారించడానికి నిపుణులు ఉపయోగించే పద్ధతుల్లో క్లోయాకల్ ప్రోబింగ్ (Cloacal probing) ఒకటి. ఈ ప్రక్రియలో ప్రత్యేకంగా తయారు చేసిన సున్నితమైన, మొనలేని ప్రోబ్‌ను క్లోయాకా ద్వారా తోక అడుగు భాగంలోకి జాగ్రత్తగా ప్రవేశపెడతారు.

మగ పాములో హెమిపీనిస్ నిర్మాణం కారణంగా ప్రోబ్ సాధారణంగా ఆడ పాముతో పోలిస్తే ఎక్కువ దూరం వెళ్లగలదు. ఆడ పాములో మాత్రం అదే విధంగా లోతుగా వెళ్లదు. పశువైద్య వైద్య సాహిత్యంలో మగ పాముల్లో ప్రోబ్ సాధారణంగా ఎక్కువ సబ్‌కాడల్ స్కేల్స్ దూరం వెళ్లగా, ఆడ పాముల్లో తక్కువ దూరంలోనే ఆగుతుందని వివరిస్తారు.

అయితే ఇది ఇంట్లో ఎవరైనా స్వయంగా ప్రయత్నించాల్సిన పద్ధతి కాదు. సరైన శిక్షణ లేకుండా ప్రోబ్ ఉపయోగిస్తే పాము తోక, క్లోయాకా లేదా పునరుత్పత్తి అవయవాలకు గాయం అయ్యే ప్రమాదం ఉంది. అందుకే పాముల లింగ నిర్ధారణను అనుభవం ఉన్న హెర్పటాలజిస్ట్ లేదా సరీసృపాల పశువైద్య నిపుణుడి ద్వారా చేయించడం సురక్షితం.

చిన్న పాములను ఎలా గుర్తిస్తారు?

చిన్న వయసున్న పాముల్లో కూడా నిపుణులు ‘పాపింగ్’ (Popping) అనే పద్ధతిని ఉపయోగిస్తారు. తోక అడుగు భాగంపై ప్రత్యేకమైన పద్ధతిలో ఒత్తిడి కలిగించడం ద్వారా మగ పాములోని హెమిపీనిస్ బయటకు కనిపించేలా చేయవచ్చు. బయటకు వచ్చిన హెమిపీనిస్ ఉంటే అది మగ పాము అని గుర్తించవచ్చు.

అయితే ఈ పద్ధతికి కూడా అనుభవం అవసరం. తప్పుగా లేదా అధిక ఒత్తిడితో చేస్తే పాముకు గాయం కావచ్చు. అందుకే వీడియోలు చూసి ఎవరైనా స్వయంగా ప్రయత్నించడం మంచిది కాదని సరీసృపాల సంరక్షణ మార్గదర్శకాలు సూచిస్తున్నాయి.

మరో మార్గం.. అల్ట్రాసౌండ్

పాముల లింగ నిర్ధారణకు అవసరమైన సందర్భాల్లో అల్ట్రాసోనోగ్రఫీ వంటి వైద్య పరీక్షలను కూడా ఉపయోగించవచ్చు. పరిశోధనల్లో అల్ట్రాసౌండ్ ద్వారా మగ పాముల హెమిపీనిస్ నిర్మాణాలను గుర్తించి లింగాన్ని నిర్ధారించిన సందర్భాలు ఉన్నాయి. ఒక అధ్యయనంలో పరిశీలించిన పాముల విషయంలో అల్ట్రాసోనోగ్రఫీ ద్వారా లింగ నిర్ధారణ విజయవంతంగా జరిగింది. అంటే పాము శరీరాన్ని బయట నుంచి చూడటంతోనే కాకుండా, అవసరమైతే వైద్య ఇమేజింగ్ సాంకేతికతతో కూడా లింగాన్ని గుర్తించవచ్చన్నమాట.

పాముల సంభోగ ప్రక్రియ కూడా చాలా ఆసక్తికరంగా ఉంటుంది. మొదట మగ పాము ఆడ పామును గుర్తించడానికి ప్రధానంగా వాసన, రసాయన సంకేతాలు వంటి అంశాలపై ఆధారపడుతుంది. కొన్ని జాతుల్లో ఆడ పాముల నుంచి వచ్చే ప్రత్యేక రసాయన సంకేతాలు మగ పాములను ఆకర్షిస్తాయి.

ఆడ పాము దగ్గరకు వచ్చిన తర్వాత మగ పాము దాని శరీరాన్ని తాకుతూ, చుట్టూ తిరుగుతూ లేదా తన శరీరాన్ని దానికి సమాంతరంగా ఉంచుతూ కోర్ట్‌షిప్ ప్రవర్తనను ప్రదర్శిస్తుంది. కొన్ని జాతుల్లో మగ పాములు తమ ప్రత్యర్థి మగ పాములతో పోటీ పడటం కూడా కనిపిస్తుంది.

సంభోగ సమయంలో హెమిపీనిస్ పాత్ర ఏంటి?

కోర్ట్‌షిప్ తర్వాత ఆడ పాము సిద్ధంగా ఉన్నప్పుడు రెండు పాముల క్లోయాకాలు ఒకదానికొకటి దగ్గరవుతాయి. మగ పాము తన రెండు హెమిపీనిస్‌లలో సాధారణంగా ఒకదానిని బయటకు తెచ్చి ఆడ పాము క్లోయాకాలో ప్రవేశపెడుతుంది. మగ పాము నుంచి వచ్చే వీర్యకణాలు హెమిపీనిస్ ద్వారా ఆడ పాము పునరుత్పత్తి మార్గంలోకి చేరుతాయి. పాముల్లో ఫలదీకరణం శరీరం లోపలే జరుగుతుంది. జాతిని బట్టి ఆడ పాము గుడ్లు పెట్టవచ్చు లేదా ప్రత్యక్షంగా పిల్లలను కనవచ్చు.

ఒకసారి సంభోగం చేస్తే వెంటనే గుడ్లు పెడతాయా?

అలా తప్పనిసరిగా జరగదు. పాముల పునరుత్పత్తిలో మరో ఆసక్తికరమైన విషయం వీర్యకణాలను కొంతకాలం నిల్వ చేసుకునే సామర్థ్యం. కొన్ని పాము జాతుల్లో ఆడ పాములు మగ పాము నుంచి పొందిన వీర్యకణాలను కొంతకాలం నిల్వ చేసుకుని, అనుకూల పరిస్థితుల్లో వాటిని ఉపయోగించగలవు. కొన్ని జాతుల్లో ఈ నిల్వ వ్యవధి చాలా ఎక్కువగా ఉండవచ్చని అధ్యయనాలు, వన్యప్రాణి సమాచార వనరులు చెబుతున్నాయి. అందుకే సంభోగం జరిగిన వెంటనే ఫలదీకరణ జరిగి గుడ్లు ఏర్పడటం ప్రతి పాము జాతిలో ఒకే విధంగా ఉండదు.

అడవిలో స్వేచ్ఛగా తిరిగే పామును చూసి అది ఆడదా, మగదా తెలుసుకోవాల్సిన అవసరం సాధారణంగా ఉండదు. అయితే పాములపై పరిశోధనలు, సంరక్షణ కార్యక్రమాలు, జంతుప్రదర్శనశాలలు, రక్షణ కేంద్రాలు, నియంత్రిత పెంపకం వంటి సందర్భాల్లో లింగ నిర్ధారణ చాలా ముఖ్యమైనది. అలాగే శాస్త్రవేత్తలు పాముల ప్రవర్తన, సంభోగ కాలం, జనాభా నిర్మాణం, పునరుత్పత్తి విజయాన్ని అధ్యయనం చేయడానికి కూడా ఆడ, మగ పాములను గుర్తిస్తారు.

మొత్తంగా చూస్తే పాము ఆడదా, మగదా అని కేవలం శరీర ఆకారం చూసి కచ్చితంగా చెప్పడం సాధ్యం కాదు. తోక పొడవు, తోక అడుగు భాగం మందం వంటి లక్షణాలు కొన్ని జాతుల్లో సూచన ఇవ్వవచ్చు కానీ అవి ప్రామాణిక పద్దతులు కావు. శాస్త్రీయంగా అయితే మగ పాముల్లో ఉండే హెమిపీనిస్ నిర్మాణాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని క్లోయాకల్ ప్రోబింగ్, పాపింగ్ వంటి పద్ధతులతో లింగాన్ని నిర్ధారిస్తారు. అవసరమైనప్పుడు అల్ట్రాసౌండ్ వంటి వైద్య పద్ధతులు కూడా ఉపయోగించవచ్చు.

పాముల పునరుత్పత్తి కూడా అంతే ప్రత్యేకమైనది. వాసన సంకేతాలతో జోడీని గుర్తించడం నుంచి కోర్ట్‌షిప్, హెమిపీనిస్ ద్వారా సంభోగం, అంతర్గత ఫలదీకరణం వరకు ప్రతి దశలోనూ పాముల శరీర నిర్మాణం, ప్రవర్తనకు అనుగుణంగా ప్రత్యేకమైన పరిణామ లక్షణాలు కనిపిస్తాయి.

Rent House: అద్దె ఇంట్లో ఎన్ని సంవత్సరాలు ఉంటే కిరాయిదారుడికి ఆ ఇల్లు సొంతమవుతుంది?

Haritha Chappa — Thu, 24 Sep 2026 17:58:28 +0530

Rent House: అద్దె ఇంట్లో ఉంటున్నవారు ఎన్నాళ్లు ఆ ఇంట్లో అద్దెకు ఉంటే ఆ ఇల్లు సొంతమవుతుంది? చట్టాలు ఏం చెబుతున్నాయి? అద్దెకున్న ఇల్లు కిరాయిదారుడికి ఎప్పుడు సొంతమవుతుంది?

సమాజంలో ఒక అపోహ బలంగా ఉంది. ఒక ఇంట్లో లేదా స్థలంలో ఒక వ్యక్తి ఎక్కువ కాలం అద్దెకు ఉంటే అది కొన్నాళ్లకు కిరాయిదారుడికి సొంతమవుతుందని అనుకుంటారు. ఒక అద్దె ఇంట్లో లేదా స్థలంలో ఎవరైనా సుదీర్ఘకాలం పాటు, ముఖ్యంగా 12 సంవత్సరాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాలం నివసిస్తే ఆ ఆస్తి ఆటోమేటిక్‌గా వారి సొంతమైపోతుందని చాలామంది నమ్ముతుంటారు. కానీ, భారతీయ చట్టాల ప్రకారం ఇది పూర్తిగా అవాస్తవం. చట్టపరంగా చూస్తే, ఎంత కాలం గడిచినా కేవలం అద్దెకు ఉండటం ద్వారా ఆ ఇల్లు కిరాయిదారుడికి ఎప్పటికీ సొంతం కాదు.

ఒక కిరాయిదారుడు ప్రతినెల క్రమం తప్పకుండా అద్దె చెల్లిస్తూ, యజమానితో కుదుర్చుకున్న అద్దె ఒప్పందం (Rental Agreement) ప్రకారం ఆ ఇంట్లో ఉంటున్నంత కాలం, అతను కేవలం ఆస్తిని అనుభవించేవాడే అవుతాడు తప్పా.. దానికి యజమాని కాలేడు. ఎన్ని దశాబ్దాలు గడిచినా ఈ స్థితిలో ఎలాంటి మార్పు ఉండదు. యజమానికి ఆస్తిపై ఉన్న సర్వాధికారాలు అలాగే ఉంటాయి. అయితే, చాలామందిలో ఈ 12 సంవత్సరాల అపోహ ఎందుకు వస్తుందంటే, భారతీయ పరిమితి చట్టం ఒక ప్రత్యేక నిబంధన ఉంది. ఈ నిబంధన ప్రకారం, ఒక ఆస్తి మరొకరి సొంతం కావాలంటే కొన్ని అత్యంత కఠినమైన, అసాధారణమైన షరతులు నెరవేరాలి. అవేంటంటే, ఆ ఇల్లు తనదేనని కిరాయిదారుడు యజమానికి, అందరికీ బహిరంగంగా, స్పష్టంగా సవాల్ చేయాలి. అంతేకాకుండా, యజమానికి ఎటువంటి అద్దె చెల్లించకుండా, యజమాని అనుమతి లేదా ప్రమేయం లేకుండా కనీసం 12 సంవత్సరాలు నిరంతరం ఆ ఆస్తిని తన ఆధీనంలో ఉంచుకోవాలి. ముఖ్యంగా, యజమానికి తన ఆస్తి ఆక్రమణకు గురైందని తెలిసి కూడా, ఆ 12 సంవత్సరాల కాలంలో ఎలాంటి చర్యలు తీసుకోకపోతే అది కిరాయిదారుడికి సొంతమవుతుంది.

ఈ షరతులన్నీ ఒక సాధారణ కిరాయిదారుని విషయంలో ఎప్పుడూ వర్తించవు. ఎందుకంటే కిరాయిదారుడు ఎప్పుడూ యజమాని హక్కులను అంగీకరిస్తూనే అద్దె చెల్లిస్తుంటాడు. కాబట్టి సాధారణ అద్దెదారులు ఎంతకాలం ఒకే ఇంట్లో ఉన్నా వారికి యాజమాన్య హక్కులు వచ్చే ప్రసక్తే లేదు. సరైన సమయంలో లేదా యజమాని కోరినప్పుడు ఆ ఇల్లు ఖాళీ చేసి ఇవ్వాల్సిన బాధ్యత కిరాయిదారులపై ఎప్పుడూ ఉంటుంది.

ఒక‌ప్పుడు లేని ఎక్స్పైరీ డేట్లు ఇప్పుడే ఎందుకొచ్చాయి? తేదీ దాటితే ఆహారం నిజంగా పాడైన‌ట్లేనా?

Narender Vaitla — Sat, 26 Sep 2026 16:46:36 +0530

Expiry Date: ఓ 50 ఏళ్ల క్రితం ఆహార ప‌దార్థాల‌పై ఎక్స్పైరీ డేట్‌ అనేది ఉండేది కాదు. కానీ ప్ర‌స్తుతం పెరుగు ప్యాకెట్ మొద‌లు అన్నింటిపై ఎక్స్పైరీ డేట్ ఉంటోంది. కేవ‌లం తేదీ దాటింద‌నే కార‌ణంతో ఏటా కోట్ల రూపాయల విలువైన ఆహారం చెత్తలోకి వెళ్తోంది.

మన పూర్వీకుల కాలంలో ఆహార పదార్థాలపై ఎలాంటి గడువు తేదీలు ఉండేవి కావు. పాలు వాసన చూస్తే పులిసిపోయాయో లేదో తెలిసేది. ఆహారం రుచి, వాసన, రంగు, ఆకృతిని బట్టి అది తినడానికి పనికొస్తుందా లేదా అనేది నిర్ణయించేవారు. అయితే 20వ శతాబ్దంలో పరిస్థితులు మారాయి. ఆహార పదార్థాలు ఒక ప్రాంతం నుంచి మరో ప్రాంతానికి ఎక్కువ దూరం ప్రయాణించడం మొదలైంది. దుకాణాల్లో రోజుల తరబడి నిల్వ ఉండేవి. లక్షలాది మందికి ప్యాక్‌ చేసి ఆహారం విక్రయించడం మొదలైంది. దీంతో ఆహారం ఎంతకాలం నాణ్యంగా ఉంటుంది? ఎంతకాలం నిల్వ చేయవచ్చు? అనే విషయాలను వినియోగదారులకు తెలియజేయాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది. అలాగే ఆహార తయారీ సంస్థలు తమ ఉత్పత్తుల నాణ్యతను ఒక ప్రమాణంలో ఉంచేందుకు తేదీలను ఉపయోగించడం మొదలుపెట్టాయి. ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన విషయం గుర్తుంచుకోవాలి. ప్యాకెట్‌పై ఉండే ప్రతి తేదీ ‘ఈ తేదీ తర్వాత ఆహారం విషంగా మారుతుంది’ అని చెప్పదు.

ప్యాకెట్‌పై కనిపించే తేదీల్లో చాలా మందికి గందరగోళం కలిగించేది వాటి అర్థమే. ముఖ్యంగా బెస్ట్ బీఫోర్‌, యూజ్ బై, సెల్ బై అనే పదాలకు వేర్వేరు అర్థాలు ఉంటాయి.

Best Before:

ఇది ప్రధానంగా ఆహారం నాణ్యతకు సంబంధించిన తేదీ. ఈ తేదీ దాటిన తర్వాత ఆహారం రుచి, వాసన, ఆకృతి లేదా తాజాదనం కొంత తగ్గవచ్చు. అయితే సరైన విధంగా నిల్వ చేసి ఉంటే, కొన్ని ఆహార పదార్థాలు ఈ తేదీ దాటిన తర్వాత కూడా తినడానికి పనికొచ్చే అవకాశం ఉంటుంది.

Use By:

ఇది మాత్రం మరింత జాగ్రత్తగా చూడాల్సిన తేదీ. ముఖ్యంగా త్వరగా పాడయ్యే మాంసం, చేపలు, కొన్ని పాల ఉత్పత్తులు వంటి ఆహారాల్లో ఈ తేదీకి ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. ఈ తేదీ దాటిన తర్వాత హానికరమైన బ్యాక్టీరియా పెరిగే ప్రమాదం ఉండొచ్చు.

Sell By:

ఇది ఎక్కువగా దుకాణాల కోసం ఉపయోగించే తేదీ. ఒక ఉత్పత్తిని షెల్ఫ్‌పై ఎంతకాలం ఉంచాలి అనే దానికి ఇది సూచన. ఇది తప్పనిసరిగా వినియోగదారుడు ఆ తేదీ తర్వాత ఆహారం తింటే ప్రమాదం అని అర్థం కాదు. అందుకే ప్యాకెట్‌పై తేదీ కనిపించగానే దాన్ని మొత్తం ‘ఎక్స్‌పైర్‌ అయిపోయింది’ అని భావించడం సరైనది కాదు. ఆ తేదీ ఏ విషయాన్ని సూచిస్తుందో ముందుగా తెలుసుకోవాలి.

ఆహార తయారీ సంస్థలు ఒక ఉత్పత్తి ఎంతకాలం నాణ్యంగా ఉంటుందో తెలుసుకునేందుకు వివిధ పరిస్థితుల్లో పరీక్షలు నిర్వహిస్తాయి. ఉష్ణోగ్రత, ప్యాకేజింగ్‌, నిల్వ చేసే విధానం, ఎంతకాలం తర్వాత రుచి లేదా ఆకృతిలో మార్పు వస్తుంది వంటి అంశాలను పరిశీలిస్తాయి. ఆ పరీక్షల ఆధారంగా ఒక తేదీని నిర్ణయిస్తారు. చాలా సందర్భాల్లో ఆ తేదీ అంటే ఆహారం తప్పనిసరిగా పాడయ్యే చివరి రోజు అని కాదు. ఆ తేదీ వరకు ఉత్పత్తి తమ నిర్దేశిత నాణ్యతలో ఉంటుందని కంపెనీ హామీ ఇచ్చే సమయంగా ఉండొచ్చు. చట్టపరమైన, వినియోగదారుల భద్రతకు సంబంధించిన కారణాలతో కొన్ని సంస్థలు తేదీలను కొంత ముందుగానే నిర్ణయించే అవకాశం కూడా ఉంటుంది. అందువల్ల కొన్ని ఆహార పదార్థాలు ప్యాకెట్‌పై ఉన్న తేదీ దాటిన వెంటనే పాడైపోవాల్సిన అవసరం లేదు. ముఖ్యంగా సరిగా ప్యాక్‌ చేసి, తేమ రాకుండా, సరైన ఉష్ణోగ్రతలో నిల్వ చేసిన క్యాన్‌డ్‌ ఫుడ్‌, బియ్యం, పాస్తా, కొన్ని డ్రై ఫుడ్స్‌, చాక్లెట్‌ వంటి పదార్థాలు ఎక్కువకాలం నిల్వ ఉండగలవు. అయితే వాటి నాణ్యత మాత్రం కాలక్రమంలో తగ్గవచ్చు.

అన్ని ఆహార పదార్థాలను ఒకే విధంగా చూడకూడదు. త్వరగా పాడయ్యే ఆహార పదార్థాల విషయంలో ప్యాకెట్‌పై ఉన్న తేదీకి ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి. ముఖ్యంగా తాజా మాంసం, చేపలు, పాస్చరైజ్ చేయని పాల ఉత్పత్తులు వంటి వాటిని నిల్వ చేసే విధానం, ఉష్ణోగ్రత చాలా ముఖ్యం. వీటిలో హానికరమైన బ్యాక్టీరియా పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. మరోవైపు పాస్తా, కొన్ని పొడి ఆహారాలు, చాక్లెట్‌, క్యాన్‌డ్‌ ఫుడ్‌ వంటి వాటిలో కాలం గడిచే కొద్దీ రుచి, వాసన, ఆకృతిలో మార్పులు రావచ్చు. కానీ కేవలం తేదీ దాటిందనే కారణంతో అవి వెంటనే ప్రమాదకరంగా మారిపోతాయని చెప్పలేం. ఆహారాన్ని పరిశీలించేటప్పుడు దాని వాసన, రంగు, ఆకృతి, ప్యాకెట్‌ ఉబ్బిపోవడం లేదా దెబ్బతినడం వంటి విషయాలను కూడా గమనించాలి. ఏదైనా అనుమానంగా అనిపిస్తే తినకుండా ఉండటమే మంచిది. ముఖ్యంగా పిల్లలు, వృద్ధులు, గర్భిణులు లేదా ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారి విషయంలో ఆహార భద్రత విషయంలో మరింత జాగ్రత్త అవసరం.

ప్యాకెట్‌పై ఒక తేదీ కనిపించగానే ఆహారం విషంగా మారిపోతుందని అనుకోవడం సరైనది కాదు. అదే సమయంలో అన్ని ఎక్స్పైరీ డేట్స్‌ను పట్టించుకోకుండా ఉండటం కూడా మంచిది కాదు. ఆ తేదీ ఏ రకమైన తేదీ? ఆహారాన్ని ఎలా నిల్వ చేశారు? ప్యాకెట్‌ సరిగ్గా ఉందా? ఆహారంలో వాసన, రంగు, ఆకృతిలో మార్పులు ఉన్నాయా? అనే విషయాలను కూడా చూడాలి. అంటే ప్యాకెట్‌పై ఉన్న తేదీ ఒక మార్గదర్శకం మాత్రమే. ఆహారం విషంగా మారే ‘ఆన్‌-ఆఫ్‌ స్విచ్‌’ కాదు. అయితే త్వరగా పాడయ్యే ఆహారాల్లో భద్రతకు సంబంధించిన తేదీలను మాత్రం నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు.

ఈ విషయాన్ని అర్థం చేసుకుంటే అవసరం లేకుండా ఆహారాన్ని వృథా చేయడం తగ్గించవచ్చు. అదే సమయంలో నిజంగా ప్రమాదం ఉండే ఆహార పదార్థాల విషయంలో జాగ్రత్తగా ఉండొచ్చు. కాబట్టి ఇకపై ఫుడ్‌ ప్యాకెట్‌పై తేదీ కనిపించినప్పుడు భయపడకుండా.. ఆ తేదీ అర్థం ఏంటో తెలుసుకుని నిర్ణయం తీసుకోవడం మంచిది. సింపుల్‌గా చెప్పాలంటే.. ‘తేదీ దాటింది’ అంటే ప్రతిసారీ ‘ఆహారం పాడైంది’ అని కాదు. అలాగే ‘వాసన బాగుంది’ అంటే ప్రతిసారీ ‘సురక్షితమే’ అని కూడా కాదు. ఆహారం రకం, నిల్వ విధానం, తేదీ రకం అన్నింటినీ కలిపి చూడాలి.

Garlic City: ఇండియాలో ఏ నగరాన్ని 'గార్లిక్ సిటీ' అని పిలుస్తారో తెలుసా?

Nandini Arava — Fri, 25 Sep 2026 15:30:20 +0530

Garlic City: మన వంటలలో వెల్లుల్లికి ఎంతో ప్రాధాన్యం ఉంది. సాంబార్, చట్నీ, కూరలు, గ్రేవీల రుచిని పెంచేందుకు దీన్ని బాగా వాడతారు. అయితే మన దేశంలో ఏ నగరాన్ని 'గార్లిక్ సిటీ'గా పిలుస్తారో తెలుసా?

మన వంటలలో వెల్లుల్లికి ఎంతో ప్రాధాన్యం ఉంది. సాంబార్, చట్నీ, కూరలు, గ్రేవీల రుచిని పెంచేందుకు దీన్ని బాగా వాడతారు. అయితే మన దేశంలో ఒక నగరాన్ని 'గార్లిక్ సిటీ'గా పిలుస్తారు. దీనివల్ల ఆ నగరానికే ప్రత్యేక గుర్తింపు వచ్చింది.

మధ్యప్రదేశ్‌లోని మందసౌర్ ప్రాంతాన్ని 'గార్లిక్ సిటీ ఆఫ్ ఇండియా' అని పిలుస్తారు. ఇక్కడ వెల్లుల్లి కేవలం ఒక పంట మాత్రమే కాదు, అక్కడి రైతుల ఆదాయంలో, ఆ జిల్లా వ్యవసాయ ఆర్థిక వ్యవస్థలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.

మందసౌర్‌కు ఆ పేరు ఎందుకొచ్చింది?

మధ్యప్రదేశ్‌లో వెల్లుల్లి పండించే ముఖ్యమైన ప్రాంతాల్లో మందసౌర్ ఒకటి. ఇక్కడ రైతులు వెల్లుల్లిని భారీ స్థాయిలో పండించడమే కాకుండా, పెద్ద ఎత్తున వ్యాపారం కూడా చేస్తారు. విశేషం ఏంటంటే, మందసౌర్ 'వన్ డిస్ట్రిక్ట్ వన్ ప్రొడక్ట్' (ODOP) కింద వెల్లుల్లిని గుర్తించారు. అందుకే ఈ పంట అక్కడి రైతులకు ప్రధాన ఆదాయ వనరుగా మారింది.

మందసౌర్‌లో పండే వెల్లుల్లి ఘాటైన రుచి, మంచి క్వాలిటీతో పాటు ఎక్కువ కాలం నిల్వ ఉండే గుణంతో అందరి దృష్టిని ఆకర్షిస్తుంది. ఇక్కడి వెల్లుల్లిలో నూనె శాతం ఎక్కువగా ఉంటుంది. దాని ఘాటైన వాసన కూడా చాలా స్పెషల్. ఈ ప్రాంతంలోని నేల, వాతావరణం వెల్లుల్లి పంటకు చాలా అనుకూలంగా ఉంటాయని రిపోర్ట్స్ చెబుతున్నాయి.

మందసౌర్ వెల్లుల్లిని కేవలం పచ్చి కూరగాయగా మాత్రమే అమ్మరు. దీని నుంచి చాలా రకాల ప్రొడక్ట్స్ తయారు చేస్తారు. వెల్లుల్లి పొడి, వెల్లుల్లి నూనె, వెల్లుల్లి పేస్ట్, వెల్లుల్లి పచ్చడి, ఎండబెట్టిన వెల్లుల్లి ముక్కలు లాంటివి తయారు చేస్తారు. ఇలా రకరకాల ప్రొడక్ట్స్ తయారు చేయడం వల్ల మార్కెట్లో వెల్లుల్లికి మరింత డిమాండ్ పెరుగుతుంది.

మందసౌర్ జిల్లాలో రైతులు వెల్లుల్లిని విరివిగా పండిస్తారు. అందుకే ఈ పంట స్థానిక వ్యవసాయ ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఒక ముఖ్యమైన భాగంగా మారింది. ఎన్నో ఏళ్లుగా వెల్లుల్లికి, మందసౌర్‌కు మధ్య విడదీయరాని బంధం ఏర్పడింది. ఈ కారణం వల్లే ఈ ప్రాంతానికి 'గార్లిక్ సిటీ ఆఫ్ ఇండియా' అనే పేరు పాపులర్ అయింది. కాబట్టి ఇకముందు మీరు వంటగదిలో వెల్లుల్లిని చూసినప్పుడు, దేశంలో 'గార్లిక్ సిటీ'గా పేరు తెచ్చుకున్న మధ్యప్రదేశ్‌లోని మందసౌర్ మీకు కచ్చితంగా గుర్తొస్తుంది!

ఎవరో ఏదో అంటున్నార‌ని మనసు పాడు చేసుకుంటున్నారా.? ఈ కథ చదివితే భారం తగ్గడం ఖాయం

Narender Vaitla — Fri, 25 Sep 2026 20:45:39 +0530

Motivational Story: మన జీవితంలో మనల్ని విమర్శించే వాళ్లు ఉంటారు. మన గురించి ఏదో ఒకటి మాట్లాడేవాళ్లు ఉంటారు. అలాంటి సమయంలో వాళ్ల మాటలకు వెంటనే స్పందిస్తే మ‌న మ‌న‌సు పాడ‌వుతుంది. ఈ విషయాన్ని చాటే ఒక మంచి క‌థ ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.

ఓ దట్టమైన అడవిలో ఓ నల్లతాచు పాము ఉండేది. అది చాలా శక్తివంతమైనది. దాని పేరు చెబితేనే అడవిలోని చాలా జంతువులు భయపడేవి. తన బలంపై ఆ పాముకు కూడా చాలా నమ్మకం ఉండేది. ఒకరోజు ఆ పాము అడవిలో వెళ్తుండగా.. ఓ చెట్టుపై కూర్చున్న తొండ దాని కంటపడింది. పామును చూసిన తొండ భయపడకుండా వెక్కిరించడం మొదలుపెట్టింది. చిన్నదైన తనను చూసి పాము ఏమీ చేయలేదనే ధైర్యంతో.. మాటలతో పామును రెచ్చగొట్టింది. తనకంటే ఎంతో చిన్నదైన తొండ తనను వెక్కిరించడం పాముకు అస్సలు నచ్చలేదు. దాంతో పాముకు కోపం వచ్చింది. “నన్నే వెక్కిరిస్తావా?” అంటూ తొండను కాటేయడానికి చెట్టు వైపు దూసుకెళ్లింది.

పాము ఎంత ప్రయత్నించినా తొండ మాత్రం దానికి చిక్కలేదు. వెంటనే చెట్టు పైకి ఎక్కి సురక్షితమైన కొమ్మపై కూర్చుంది. అక్కడి నుంచి మళ్లీ పామును చూసి వెక్కిరించింది. అంతే.. పాముకు మరింత కోపం వచ్చింది. ఎలాగైనా ఆ తొండను కిందకు దించి చంపాలని నిర్ణయించుకుంది. చెట్టు చుట్టూ తిరుగుతూ బుసలు కొట్టడం మొదలుపెట్టింది. తొండ కిందకు వస్తుందేమోనని గంటల తరబడి అక్కడే ఎదురుచూసింది. కానీ తొండ మాత్రం చెట్టు మీదే కూర్చుంది. పాము మాత్రం తన కోపాన్ని తగ్గించుకోలేకపోయింది. ఒక చిన్న జీవి తనను వెక్కిరించిందనే విషయాన్ని తన గౌరవానికి సంబంధించిన సమస్యగా భావించింది. తొండను పట్టుకోవాలనే కసిలో పాము తన శక్తినంతా ఖర్చు చేసింది. గంటలు గడిచేకొద్దీ దాని శరీరంలోని శక్తి తగ్గిపోయింది. చివరకు విషం, శక్తి రెండూ తగ్గి.. అలసిపోయి చెట్టు కింద పడిపోయింది.

పాము అలా కదలలేని స్థితిలో ఉన్న సమయంలో అటుగా ఓ ముసలి ముంగిస వచ్చింది. పాము బలహీనంగా ఉండటాన్ని గమనించిన ముంగిస దానిపై దాడి చేసింది. ఒకప్పుడు అడవిలో అందరినీ భయపెట్టిన ఆ నల్లతాచు.. ఇప్పుడు తన ప్రాణాలను కూడా కాపాడుకోలేని పరిస్థితికి చేరుకుంది. తొండను చంపాలనే కోపంలో తన శక్తిని మొత్తం వృథా చేసుకోవడం వల్లే ఈ పరిస్థితి వచ్చింది. చివరి క్షణాల్లో పాము తన తప్పును గుర్తించింది. కన్నీళ్లతో బాధపడుతూ.. “ఆ చిన్న తొండ నన్ను వెక్కిరించింది. దాన్ని చూసి చూడనట్లు వదిలేసి ఉంటే.. నేను ఎప్పుడో ఇక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయేవాడిని. నా ప్రాణాలు మిగిలేవి. కానీ దాని మాటలకు కోపం తెచ్చుకుని గంటల తరబడి దాని వెంట పడ్డాను. చివరకు నా శక్తినంతా నేనే వృథా చేసుకున్నాను” అని బాధపడింది.

ఈ కథలోని పాము చేసిన తప్పు మన జీవితాల్లో మనం కూడా చేస్తుంటాం. మనల్ని ఎవరో విమర్శిస్తారు. ఎవరో తక్కువ చేసి మాట్లాడతారు. ఇంకొందరు కావాలనే మనల్ని రెచ్చగొడతారు. అప్పుడు మనం వెంటనే స్పందిస్తాం. వాళ్లతో వాదిస్తాం. కోపం తెచ్చుకుంటాం. కొన్నిసార్లు రోజులు, వారాల పాటు అదే విషయాన్ని మనసులో పెట్టుకుని బాధపడుతుంటాం. కానీ ఒక్కసారి ఆలోచించాలి.. మన గమ్యం ఏంటి? మనం సాధించాలనుకున్నది ఏంటి? దాని కోసం మన దగ్గర ఉన్న సమయం, శక్తి ఎంత? మన గమ్యం వైపు వెళ్లాల్సిన శక్తిని.. మనల్ని ఇబ్బంది పెట్టే ప్రతి ఒక్కరితో గొడవపడటానికి ఉపయోగిస్తే చివరకు మనకే నష్టం. ప్రతి మాటకు సమాధానం ఇవ్వాల్సిన అవసరం లేదు. ప్రతి విమర్శకు స్పందించాల్సిన అవసరం లేదు. ప్రతి ఒక్కరినీ మనం మార్చలేం. కానీ ఎవరి మాటలకు ఎంత ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలో మాత్రం మనం నిర్ణయించుకోవచ్చు.

జీవితంలో ముందుకు వెళ్లాలంటే కొన్ని విషయాలను పట్టించుకోకుండా వదిలేయడం కూడా నేర్చుకోవాలి. ఎవరో ఏదో అన్నారని మనసు పాడు చేసుకోవడం కంటే.. “వాళ్లు మాట్లాడటం వాళ్ల పని.. నా గమ్యం చేరుకోవడం నా పని” అని అనుకోవాలి. చిన్న చిన్న విషయాల కోసం మన ప్రశాంతతను కోల్పోతే.. పెద్ద లక్ష్యాల కోసం అవసరమైన శక్తి మన దగ్గర మిగలదు. మనల్ని రెచ్చగొట్టేవాళ్లకు స్పందించకుండా ముందుకు సాగడం బలహీనత కాదు.. అది మన లక్ష్యంపై ఉన్న స్పష్టతకు గుర్తు.

Land of Horses : ఇక్కడ మనుషుల కంటే గుర్రాలే ఎక్కువ.. ల్యాండ్ ఆఫ్ హార్సెస్ గా పిలిచే దేశమేదో తెలుసా?

Arun Kumar P — Sat, 26 Sep 2026 10:25:36 +0530

సాధారణంగా ఏ దేశంలో అయినా మనుషుల జనాభా ఎక్కువగా ఉంటుంది… పాడి పశువులు, జంతువుల సంఖ్య తక్కువగా ఉంటుంది. కానీ ఓ దేశంలో మనుషుల కంటే గుర్రాల జనాభే అధికంగా ఉంటుంది. ఇంతకీ ఆ దేశమేదో తెలుసా?

ప్రపంచంలో ఒక్కో దేశానికి ఒక్కో ప్రత్యేకత ఉంటుంది. కొన్ని దేశాలు తమ ప్రకృతి అందాలతో గుర్తింపు తెచ్చుకుంటే.. మరికొన్ని దేశాలు తమ సంస్కృతి, సంప్రదాయాలతో ప్రపంచ దృష్టిని ఆకర్షిస్తాయి. అయితే ఓ దేశానికి గుర్రాలు గుర్తింపు తెచ్చిపెట్టాయి... ఇక్కడ మనుషుల కంటే గుర్రాల సంఖ్యే ఎక్కువ. అదే ఆసియా ఖండంలోని మంగోలియా. విశాలమైన పచ్చిక బయళ్లు, విస్తారమైన ఎడారి ప్రాంతాలు, సంచార జీవనం, గుర్రాలతో ముడిపడిన సంస్కృతికి మంగోలియా ఎంతో ప్రసిద్ధి. అందుకే ఈ దేశాన్ని ‘ల్యాండ్ ఆఫ్ హార్సెస్’ అని కూడా పిలుస్తారు.

ప్రస్తుతం మంగోలియాలో సుమారు 35 లక్షల (3.5 మిలియన్స్) ప్రజలు నివసిస్తున్నారు. అయితే ఈ దేశంలోని గుర్రాల సంఖ్య మాత్రం 40 లక్షల (4 మిలియన్స్) పైగానే ఉంటుంది... కొన్ని అంచనాల ప్రకారం ఇక్కడ 50 లక్షలు (5 మిలియన్స్) వరకు గుర్రాలు ఉంటాయట. అంటే దేశంలోని మనుషుల సంఖ్యతో పోలిస్తే గుర్రాల సంఖ్య ఎక్కువగా ఉండటం ఇక్కడి ప్రత్యేకత.

అయితే గుర్రాలు మాత్రమే కాదు.. మంగోలియాలో గొర్రెలు, మేకలు, పశువులు, ఒంటెలు వంటి పశుసంపద కూడా భారీగా ఉంటుంది. విస్తారమైన గడ్డి భూములు ఉండటం, పశువుల పెంపకంపై ఆధారపడే జీవన విధానం కొనసాగడం ఇందుకు ప్రధాన కారణాలు.

మంగోలియాలో గుర్రాల సంఖ్య ఎక్కువగా ఉండటానికి అక్కడి భౌగోళిక పరిస్థితులు, సంప్రదాయ జీవన విధానమే ప్రధాన కారణం. దేశంలో విస్తారమైన పచ్చిక బయళ్లు ఉన్నాయి… కాబట్టి ఈ ప్రాంతాల్లో పెద్ద ఎత్తున పశువులను మేపడానికి అనువైన పరిస్థితులు ఉంటాయి.

ముఖ్యంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో అనేక మంగోలియన్ కుటుంబాలు పశుపోషణపై ఆధారపడి జీవిస్తుంటాయి. ఒకే కుటుంబానికి అనేక రకాల పశువులు ఉండటం సాధారణం. వీటిలో గుర్రాలకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంటుంది. గుర్రాలు తక్కువ మేతతో కూడా కఠినమైన వాతావరణ పరిస్థితులను తట్టుకోగలగడం, ఎక్కువ దూరం ప్రయాణించగలగడం వల్ల సంచార జీవనానికి ఎంతో ఉపయోగపడతాయి.

మంగోలియాలోని సంప్రదాయ సంచార కుటుంబాల జీవితంలో గుర్రం కేవలం ఒక జంతువు కాదు. అది రవాణా సాధనం, జీవనోపాధికి తోడ్పడే వనరు, సాంస్కృతిక గుర్తింపు కూడా. విస్తారమైన పచ్చిక బయళ్ల మధ్య ఒక ప్రాంతం నుంచి మరో ప్రాంతానికి కుటుంబాలు, పశువులతో కలిసి తరలిపోయే సమయంలో గుర్రాలు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.

గతంలో గుర్రాలపై ప్రయాణించడం మంగోలియన్ సమాజంలో మరింత విస్తృతంగా ఉండేది. నేటి కాలంలో కార్లు, మోటార్ సైకిళ్లు వంటి ఆధునిక రవాణా సాధనాలు అందుబాటులోకి వచ్చినప్పటికీ, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో గుర్రాల ప్రాధాన్యం పూర్తిగా తగ్గిపోలేదు. అక్కడ "గుర్రం లేని మంగోలియన్, రెక్కలు లేని పక్షి లాంటివాడు" అనే సామెత ఎక్కువగా వినిపిస్తుంది... దీన్నిబట్టే వారు గుర్రానికి ఎంత ప్రాధాన్యం ఇస్తారో అర్థమవుతుంది.

చిన్న వయసు నుంచే గుర్రపు స్వారీ..

మంగోలియన్ సంస్కృతిలో పిల్లలకు చిన్న వయసు నుంచే గుర్రపు స్వారీ నేర్పించే సంప్రదాయం ఉంది. విశాలమైన మైదానాల్లో గుర్రాలను అదుపు చేయడం, వాటిపై ఎక్కువ దూరం ప్రయాణించడం అక్కడి గ్రామీణ జీవనంలో ఒక భాగం. గుర్రపు స్వారీపై ఉన్న ఈ నైపుణ్యం కేవలం వినోదానికి మాత్రమే పరిమితం కాదు. పశువులను ఒక ప్రాంతం నుంచి మరో ప్రాంతానికి తరలించడం, వాటిని పర్యవేక్షించడం వంటి రోజువారీ పనుల్లో కూడా ఇది ఉపయోగపడుతుంది.

మంగోలియాలో గుర్రాల నుంచి లభించే మారే పాలకు కూడా ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంది. గుర్రపు పాలను పులియబెట్టి తయారుచేసే సంప్రదాయ పానీయాన్ని ఐరాగ్ (Airag) అంటారు. ఇది మంగోలియన్ ఆహార సంస్కృతిలో ప్రసిద్ధి చెందిన పానీయం.

అంతేకాదు కొన్ని ప్రాంతాల్లో గుర్రపు మాంసాన్ని కూడా ఆహారంగా ఉపయోగిస్తారు. అయితే మంగోలియన్ల ఆహారంలో అన్ని ప్రాంతాల్లో గుర్రపు మాంసమే ప్రధానమని చెప్పడం సరికాదు. స్థానిక పరిస్థితులు, కుటుంబ సంప్రదాయాల ఆధారంగా ఆహారపు అలవాట్లు మారుతుంటాయి.

మంగోలియన్ పండుగల్లో గుర్రాలకు ప్రత్యేక స్థానం

మంగోలియాలో జరిగే నాదమ్ (Naadam) అనే సంప్రదాయ క్రీడా ఉత్సవంలో గుర్రపు పందేలకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. ఈ ఉత్సవంలో గుర్రపు పందేలు, విలువిద్య, రెజ్లింగ్ ప్రధాన క్రీడలుగా ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా నాదమ్‌లో జరిగే గుర్రపు పందేలు సాధారణ రేసులతో పోలిస్తే ప్రత్యేకంగా ఉంటాయి. యువ రైడర్లు విస్తారమైన మైదానాల్లో గుర్రాలను పరుగులు పెట్టిస్తారు. ఈ పోటీలకు మంగోలియన్ సంస్కృతిలో ఎంతో చారిత్రక ప్రాధాన్యం ఉంది.

మంగోలియా చరిత్రతో ముడిపడిన గుర్రాలు

మంగోలియాకు గుర్రాలతో ఉన్న అనుబంధం శతాబ్దాల నాటిది. చరిత్రలో మంగోల్ సామ్రాజ్యం విస్తరించిన కాలంలో గుర్రాలు సైనిక శక్తికి అత్యంత కీలకంగా ఉండేవి. ముఖ్యంగా చెంఘీజ్ ఖాన్ కాలంలో వేగంగా కదిలే గుర్రపు దళాలు మంగోల్ సైన్యానికి ప్రధాన బలంగా నిలిచాయి.

విస్తారమైన ఆసియా భూభాగాల్లో వేగంగా ప్రయాణించడానికి గుర్రాలు అందించిన సహాయం మంగోల్ చరిత్రలో కీలక పాత్ర పోషించింది. ఈ చారిత్రక అనుబంధం కూడా నేటి మంగోలియన్ సంస్కృతిలో గుర్రాలకు ఉన్న గౌరవానికి ఒక కారణంగా భావించవచ్చు.

మంగోలియాలో శీతాకాలం చాలా కఠినమైన వాతావరణ పరిస్థితులు ఉంటాయి. ఉష్ణోగ్రతలు గణనీయంగా పడిపోవడంతో పాటు మంచు, బలమైన చల్లని గాలులు వంటి పరిస్థితులు ఏర్పడుతుంటాయి. ఇలాంటి వాతావరణంలో కూడా స్థానిక గుర్రాలు బయటే జీవిస్తూ మేతను వెతుక్కుంటాయి.

మంగోలియన్ గుర్రాలు సాధారణంగా చిన్న పరిమాణంలో, దృఢమైన శరీర నిర్మాణంతో ఉంటాయి. ఎక్కువగా ప్రత్యేక పాకల్లో ఉంచి పెంచడం కంటే సహజ వాతావరణంలో మేత మేయడానికి వదిలే పద్ధతి ఇక్కడి సంప్రదాయ పశుపోషణలో కనిపిస్తుంది. ఈ కారణంగా మంగోలియన్ గుర్రాలు కఠినమైన భౌగోళిక పరిస్థితులకు అలవాటు పడిన జంతువులుగా గుర్తింపు పొందాయి.

గుర్రం అంటే మంగోలియన్లకు ఒక జీవన భాగం

మంగోలియాలో గుర్రానికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది… అక్కడ దీన్ని కేవలం జంతువుగా చూడలేం. దేశ చరిత్ర, పండుగలు, ఆహారం, రవాణా, పశుపోషణ, గ్రామీణ జీవన విధానం.. ఇలా అనేక అంశాల్లో గుర్రం భాగమైపోయింది. అందుకే అక్కడ గుర్రానికి సంబంధించిన సామెతలు, పాటలు, కథలు, సంప్రదాయాలు కూడా కనిపిస్తాయి.

విశాలమైన స్టెప్పీ భూముల్లో గుర్రాల మందలు స్వేచ్ఛగా తిరుగుతూ కనిపించడం మంగోలియా ప్రత్యేక దృశ్యాల్లో ఒకటి. ఆధునిక ప్రపంచం వేగంగా మారుతున్నప్పటికీ, దేశంలోని అనేక ప్రాంతాల్లో గుర్రాలు ఇప్పటికీ ప్రజల దైనందిన జీవితంతో ముడిపడి ఉన్నాయి. ఇదే కారణంగా మంగోలియాను ‘ల్యాండ్ ఆఫ్ హార్సెస్’ అని పిలిచే సంప్రదాయం కొనసాగుతోంది.

IRCTC PUNYA KSHETRA YATRA: తెలుగు భక్తులకు అదిరిపోయే టూర్ ప్యాకేజీ.. రూ.17,000లతోనే కాశీ, అయోధ్య, ప్రయాగ్ రాజ్ దర్శనం

Haritha Chappa — Thu, 24 Sep 2026 09:33:36 +0530

IRCTC PUNYA KSHETRA YATRA: పూర్తిగా తెలుగు రాష్ట్రాల్లోని భక్తుల కోసం ఐఆర్సీటీసీ పుణ్య క్ష్రేత యాత్రను ప్రారంభించింది. కాశీ నుంచి కోణార్క్ వరకు పలు పుణ్య క్షేత్రాలను ఈ టూర్లో భాగంగా దర్శించవచ్చు.

భారతీయ రైల్వే శాఖకు చెందిన ఐఆర్‌సీటీసీ (IRCTC) తెలుగు రాష్ట్రాల యాత్రికుల సౌలభ్యం కోసం ఒక అద్భుతమైన ఆధ్యాత్మిక ప్రయాణ ప్యాకేజీని ముందుకు తీసుకువచ్చింది. అయోధ్య-కాశీ: పుణ్య క్షేత్ర యాత్ర విత్ బైద్యనాథ్ ధామ్ పేరిట ప్రసిద్ధ 'భారత్ గౌరవ్' టూరిస్ట్ రైలును అక్టోబర్ 24, 2026 నడపడానికి ఏర్పాట్లు పూర్తి చేసింది. మొత్తం 9 రాత్రులు, 10 రోజుల పాటు సాగే ఈ యాత్ర ద్వారా దేశంలోని అత్యంత ప్రాముఖ్యమైన ఆరు పుణ్యక్షేత్రాలను సులువుగా దర్శించుకునే సువర్ణావకాశం భక్తులకు కలుగుతుంది. ఒకే ప్రయాణంలో ఉత్తర భారతదేశంలోని ప్రముఖ ఆధ్యాత్మిక కేంద్రాలతో పాటు ఒడిశాలోని దివ్య క్షేత్రాలను సందర్శించాలనుకునే వారికి ఈ ప్యాకేజీ ఎంతో అద్భుతంగా ఉంటుంది.

ఈ యాత్ర తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాల మీదుగా ప్రయాణిస్తుంది. కాబట్టి ప్రయాణికులు తమకు సమీపంలోని స్టేషన్లలో రైలు ఎక్కడానికి లేదా దిగడానికి విస్తృతమైన బోర్డింగ్ సదుపాయాలు కల్పించారు. సికింద్రాబాద్ జంక్షన్ నుంచి ప్రారంభమయ్యే ఈ రైలు చర్లపల్లి, కాజీపేట, వరంగల్, ఖమ్మం, విజయవాడ, గుడివాడ, భీమవరం టౌన్, తణుకు, నిడదవోలు, రాజమండ్రి, సామర్లకోట, తుని, దువ్వాడ, పెందుర్తి, విజయనగరం జంక్షన్ల గుండా వెళ్తుంది. మీకు నచ్చిన చోట నుంచి రైలు బుక్ చేసుకుని ఎక్కవచ్చు. ప్రయాణికుల ఆర్థిక స్థోమతను బట్టి మూడు రకాల తరగతులను ఐఆర్‌సీటీసీ అందుబాటులో ఉంచింది. ఎకానమీ (స్లీపర్) తరగతికి రూ. 17,000, స్టాండర్డ్ (3ఏసీ) తరగతికి రూ. 26,400, అలాగే కంఫర్ట్ (2ఏసీ) తరగతికి రూ. 34,400 చొప్పున ఒక్కొక్కరికి ధర నిర్ణయించారు. పిల్లలకు కూడా తగిన రాయితీతో టికెట్లు అందుబాటులో ఉన్నాయి.

ఈ ప్యాకేజీలో భాగంగా భక్తులు వారణాసిలో ప్రసిద్ధ కాశీ విశ్వనాథ ఆలయం, కారిడార్, విశాలాక్షి అమ్మవారు, అన్నపూర్ణా దేవి దర్శనంతో పాటు సాయంత్రం జరిగే దివ్యమైన గంగా హారతిని తిలకించవచ్చు. అలాగే అయోధ్యలో శ్రీరామ జన్మభూమి, హనుమగర్హి,ప్రయాగ్‌రాజ్‌లో పవిత్ర త్రివేణి సంగమ స్నానం, జార్ఖండ్‌లోని బైద్యనాథ్ ధామ్ జ్యోతిర్లింగం, ఒడిశాలోని పూరి జగన్నాథ ఆలయం, కోణార్క్ సూర్య దేవాలయాన్ని సందర్శించే అరుదైన అవకాశం లభిస్తుంది. రైలు ప్రయాణంతో పాటు వసతి, భోజనం వంటి అన్ని ప్రాథమిక సౌకర్యాలు ఈ ప్యాకేజీలో కవర్ అవుతాయి. ఈ టూర్ లో భాగస్వామి కావాలనుకునేవారు ఐఆర్‌సీటీసీ అధికారిక టూరిజం వెబ్‌సైట్ ద్వారా తమ సీట్లను ముందస్తుగా బుక్ చేసుకోవాలి.

Idli Capital: మనదేశంలో ఏ నగరాన్ని ఇడ్లీ రాజధానిగా పిలుచుకుంటారు?

Haritha Chappa — Fri, 25 Sep 2026 09:41:46 +0530

Idli Capital: మనదేశంలో ఇడ్లీ దొరకని ఊరే ఉండదు. ఎక్కడికెళ్లినా ఇడ్లీ చాలా సులువుగా దొరికేస్తుంది. అయితే మనదేశంలో ఒక నగరాన్ని ఇడ్లీ రాజధానిగా పిలుచుకుంటారు. ఆ నగరం పేరేమిటో తెలుసా?

దక్షిణ భారతదేశానికి చెందిన ఇడ్లీ… ఉత్తర భారతదేశంలో కూడా చాలా పాపులర్ అయిపోయింది. ఇప్పుడు ఇండియన్స్ ఉండే ఏ దేశంలో అయినా ఇడ్లీ దొరికేస్తుంది. మెత్తగా ఉండే ఇడ్లీలు చిన్న పిల్లలు కూడా తినేలా ఉంటాయి. అయితే మనదేశంలోని ఒక నగరానికి ఇడ్లీతో చాలా స్పెషల్ కనెక్షన్ ఉంది. అదే చెన్నై. ఇక్కడి ప్రజలకు ఇడ్లీల మీద ఉన్న ప్రేమ, టిఫిన్ కల్చర్ వల్ల చెన్నైకి 'ప్రపంచ ఇడ్లీ రాజధాని' (World Idli Capital) అనే పేరు వచ్చింది.

చెన్నై ఫుడ్ కల్చర్‌లో ఇడ్లీకి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. ఉదయం బ్రేక్‌ఫాస్ట్ మాత్రమే కాదు.. స్నాక్స్, లేట్ నైట్ ఫుడ్‌గా కూడా ఇక్కడ ఇడ్లీలను అధికంగా తింటారు. 'ఇన్‌క్రెడిబుల్ ఇండియా' పోర్టల్ కూడా చెన్నై ఫేమస్ ఫుడ్స్‌లో ఇడ్లీని చేర్చింది. పాతకాలం నాటి టిఫిన్ సెంటర్ల నుంచి మోడ్రన్ రెస్టారెంట్ల వరకు ప్రతిచోటా ఇడ్లీ మెనూలో పక్కాగా ఉంటుంది.

మనదేశంలో సాధారణంగా బియ్యం, మినప్పప్పు నానబెట్టి రుబ్బిన తర్వాత ఆ పిండితో ఇడ్లీలు చేస్తారు. ఇడ్లీ పాత్రలో ఆవిరి మీద ఉడికిస్తే వేడివేడి ఇడ్లీలు సిద్ధమవుతాయి. కానీ చెన్నైలోని వేర్వేరు ప్రాంతాలు, హోటళ్లలో ఇడ్లీ రుచి, వడ్డించే విధానంలో చాలా వెరైటీలు కనిపిస్తాయి.

చెన్నైకి, ఇడ్లీకి మధ్య ఉన్న బంధం ఈనాటిది కాదు. ఎన్నో ఏళ్లుగా ఇడ్లీ, దోశ, వడ ఇక్కడి టిఫిన్లలో మొదటి స్థానంలో ఉంటాయి. ముఖ్యంగా ఉడిపి హోటళ్లు ఈ సౌత్ ఇండియన్ టిఫిన్లను బయట కూడా పాపులర్ చేశాయి. త్వరగా రెడీ అవ్వడం, కడుపు నిండటం, ఎక్కడైనా ఈజీగా దొరకడం వల్లే ఇడ్లీకి ఇంత క్రేజ్ వచ్చింది.

చెన్నైలో కేవలం మామూలు తెల్లటి ఇడ్లీలు మాత్రమే కాదు.. పొడి ఇడ్లీ, స్టఫ్డ్ ఇడ్లీ లాంటి ఎన్నో వెరైటీలు దొరుకుతాయి. ఇడ్లీల మీద చెన్నై వాసులు ఎన్నో ప్రయోగాలు కూడా చేశారు. 2015లో చెన్నైకి చెందిన ఒక వ్యాపారి జంతువులు, నంబర్లు, రకరకాల ఆకారాల్లో ఏకంగా 1,000 రకాల ఇడ్లీలను తయారు చేసి రికార్డు సృష్టించాడు.

Bharat Ratna vs Padma Vibhushan : ఇండియాలో అత్యున్నత పురస్కారం ఏది? ఏ అవార్డుకు ఎంత డబ్బు ఇస్తారో తెలుసా?

Arun Kumar P — Thu, 24 Sep 2026 14:06:06 +0530

భారత ప్రభుత్వం వివిధ రంగాల్లో విశేష కృషి చేసిన వారికి భారత రత్న, పద్మ, దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే లాంటి అవార్డులు ఇస్తుంది. అయితే ఈ అవార్డుల్లో అత్యున్నతమైనది ఏది? గెలుచుకున్న వారికి ఎంత డబ్బు ఇస్తారు? అనేది ఇక్కడ తెలుసుకుందాం.

దేశంలో ప్రతిష్ఠాత్మకమైన అవార్డు అందుకోవడం అంటే ప్రతి ఒక్కరికీ గర్వకారణమే. ముఖ్యంగా భారత రత్న, పద్మ విభూషణ్, పద్మ భూషణ్, పద్మశ్రీ వంటి పురస్కారాలు అందుకున్న వ్యక్తులకు దేశవ్యాప్తంగా ప్రత్యేక గుర్తింపు లభిస్తుంది. అయితే ఇలాంటి అత్యున్నత అవార్డులు అందుకున్న వారికి భారీ మొత్తంలో నగదు బహుమతి కూడా ఇస్తారనే అభిప్రాయం చాలామందిలో ఉంటుంది. అసలు దేశంలో అత్యున్నత పురస్కారం ఏది? నిజంగానే అవార్డు గ్రహీతలు భారీ నగదు అందుకుంటారా? తెలుసుకుందాం.

భారతదేశంలో వివిధ రంగాల్లో సేవలు అందించినవారికి అనేక అవార్డులు ఇస్తారు... కానీ అన్నింటికన్నా ఉన్నత పౌర పురస్కారం భారత రత్న. కళలు, సాహిత్యం, విజ్ఞానం, క్రీడలు, ప్రజా సేవ వంటి విభిన్న రంగాల్లో అసాధారణ సేవలు అందించిన ప్రముఖులకు ఈ గౌరవాన్ని అందిస్తారు.

భారత రత్న దేశంలోనే ప్రతిష్ఠాత్మక పురస్కారం.. దీనికోసం చాలామంది కలలుకంటారు. అయితే ఇదికే కేవలం అవార్డు మాత్రమే... అవార్డు గ్రహీతకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రత్యేకంగా నగదు బహుమతి ఇవ్వదు. భారత రత్నబిరుదుతో పాటు ఒక పతకం, సర్టిఫికెట్ మాత్రమే అందజేస్తారు. భారత రాష్ట్రపతి చేతులమీదుగా ఈ పురస్కారం అందిస్తారు.

భారత రత్న అవార్డు గ్రహీతలకు నగదు దక్కకున్నా అంతకుమించిన గౌరవం, గుర్తింపు లభిస్తుంది. వీరికి విదేశాల్లో పర్యటించేందుకు ప్రత్యేకంగా డిప్లోమాటిక్ పాస్ పోర్ట్ ఉంటుంది... అలాగే ఎక్కడికి వెళ్లినా విఐపి ప్రోటో కాల్ ఉంటుంది. విమాన, రైలు, బస్సు టికెట్స్ లో కూడా రాయితీ ఉంటుంది.

భారతదేశంలోని ప్రముఖ పౌర పురస్కారాల్లో పద్మ అవార్డులు కూడా కీలకమైనవి. వీటిని మూడు విభాగాలుగా అందిస్తారు. అవి పద్మ విభూషణ్, పద్మ భూషణ్, పద్మశ్రీ. భారత రత్న మాదిరిగానే కళలు, సామాజిక సేవ, ప్రజా వ్యవహారాలు, సైన్స్ అండ్ ఇంజినీరింగ్, వైద్యం, సాహిత్యం, క్రీడలు, పరిశ్రమ వంటి అనేక రంగాల్లో విశేష సేవలు అందించిన వారికి ఈ గౌరవాలు అందుతాయి.

అయితే ఈ మూడు పురస్కారాలకు కూడా నగదు బహుమతి ఉండదు. అవార్డు గ్రహీతలకు పతకం, సర్టిఫికెట్ అందిస్తారు. ప్రత్యేకంగా ప్రైజ్ మనీ లేదా నెలవారీ నగదు భత్యం ఇవ్వడం ఈ పురస్కారాల నిబంధనల్లో లేదు. అంటే పద్మ విభూషణ్ వచ్చినా, పద్మ భూషణ్ వచ్చినా, పద్మశ్రీ వచ్చినా ప్రత్యేక గుర్తింపు, గౌరవమే తప్ప డబ్బులు రావన్నమాట.

సినిమా రంగానికి సంబంధించిన అత్యున్నత జాతీయ గౌరవాల్లో దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు ఒకటి. భారతీయ చలనచిత్ర రంగం అభివృద్ధికి జీవితకాలం విశేష కృషి చేసిన ప్రముఖులను గుర్తించి ఈ పురస్కారాన్ని అందిస్తారు. భారత ప్రభుత్వ అధికారిక సమాచార ప్రకారం... 72వ జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డుల్లో దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డుకు రూ.10 లక్షల నగదు బహుమతి ఉంది. దీనితో పాటు స్వర్ణ కమలం, శాలువా అందజేస్తారు. 2026 సెప్టెంబర్ 22న జరిగిన 72వ జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డుల ప్రదానోత్సవంలో సీనియర్ నటుడు అనంత్ నాగ్‌ కు దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు ప్రదానం చేశారు.

భారతదేశంలోని అత్యున్నత పురస్కారాలను పరిశీలిస్తే ఒక విషయం స్పష్టమవుతుంది. ప్రతిష్ఠాత్మకమైన అవార్డు అందుకున్నంత మాత్రాన భారీ మొత్తంలో నగదు చేతికి వస్తుందని అనుకోవడం సరైంది కాదు.

భారత రత్న, పద్మ విభూషణ్, పద్మ భూషణ్, పద్మశ్రీ వంటి పురస్కారాల ప్రధాన ఉద్దేశం దేశానికి, సమాజానికి, తమ తమ రంగాలకు విశేష సేవలు అందించిన వ్యక్తులను గౌరవించడం. అందుకే వీటి విలువను నగదు మొత్తంతో కొలవలేం. మరోవైపు దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు మాత్రం గౌరవంతో పాటు నగదు బహుమతిని కూడా అందించే పురస్కారంగా నిలుస్తోంది. ప్రస్తుతం ఈ అవార్డుకు రూ.10 లక్షల ప్రైజ్ మనీ ఉంది.

కాబట్టి ‘దేశంలోనే పెద్ద అవార్డు అంటే భారీ నగదు బహుమతి కూడా వస్తుంది’ అనే భావన పూర్తిగా నిజం కాదు. కొన్ని పురస్కారాలు ఆర్థిక ప్రయోజనం కంటే దేశవ్యాప్తంగా లభించే గౌరవం, గుర్తింపు, జీవితకాల సేవలకు ఇచ్చే ప్రశంసకు ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇస్తాయి. అదే ఈ జాతీయ పురస్కారాల అసలు ప్రత్యేకత.

Indian Railway Temple: రైలు పట్టాలపై ఆలయం...మరి రైళ్లు ఎలా వెళ్తాయి?

Nandini Arava — Sat, 26 Sep 2026 14:20:41 +0530

Indian Railway Temple: రైల్వే స్టేషన్ అంటే ప్లాట్ పామ్ లు, పట్టాలు, రైళ్లు నడవడం కనిపిస్తాయి. కానీ ఒక ఆలయం మాత్రం ఏకంగా రైల్వే ట్రాక్ మధ్యలో ఉంటుంది. మరి భక్తులు అక్కడికి ఎలా వెళ్తారు? వినడానికి వింతగా ఉంది కదా...మరి అదెక్కడో తెలుసా?

రైల్వే స్టేషన్ అంటే ప్లాట్‌ఫామ్‌లు, పట్టాలు, రైళ్ల రాకపోకలు కనిపించడం సహజం. కానీ ఒక ఆలయం మాత్రం ఏకంగా రెండు రైల్వే ట్రాక్‌ల మధ్యలోనే ఉంటే? రైలు వెళ్లే సమయంలో ఆలయం చుట్టూ అంత దగ్గరగా పట్టాలు ఉంటే? వినడానికి ఆశ్చర్యంగా ఉన్నా.. మహారాష్ట్రలోని దేవ్‌హాడిలో ఇలాంటి ప్రత్యేకమైన ఆలయం ఉంది.

భండారా జిల్లాలోని టుమ్సర్ రోడ్ రైల్వే స్టేషన్‌లో 3, 4వ ప్లాట్‌ఫామ్‌ల మధ్య కాళీమాత ఆలయం కనిపిస్తుంది. ఈ ఆలయం బ్రిటిష్ కాలం నాటిదిగా స్థానికంగా చెబుతారు. ఇప్పటికీ రైళ్లు ఆలయానికి అతి సమీపంగా వెళ్తుంటాయి.

ఈ ఆలయానికి సంబంధించి చారిత్రక వివరాలతో పాటు స్థానికంగా అనేక కథలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి. రైల్వే మార్గం నిర్మించే సమయంలో ఈ ప్రాంతంలో ఆలయం ఉండేదని, రైల్వే లైన్ విస్తరణలో దాన్ని తొలగించాలని అనుకున్నారు. అయితే ఆలయాన్ని తొలగించకుండా రైల్వే మార్గాన్ని నిర్మించారు. ఆ తర్వాత స్థానిక భక్తులు అక్కడ దేవత విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించి ఆలయాన్ని అభివృద్ధి చేశారు.

అయితే ఆలయం రైల్వే పట్టాలపై అడ్డంగా ఉండదు. రెండు రైల్వే ట్రాక్‌ల మధ్య ఖాళీ ప్రాంతంలో ఉంటుంది. అందువల్ల రైళ్లు ఆలయానికి రెండు వైపులా ప్రయాణిస్తాయి. రైలు ఆలయానికి చాలా దగ్గరగా వెళ్లే సమయంలో ఆలయ తలుపులు మూసివేస్తారట. ఎందుకంటే ఆలయం లోపల దీపాలు కొండెక్కి పోకూడదని ఇలా చేస్తారట. ఈ రైల్వే స్టేషన్ గుండా పెద్ద సంఖ్యలో రైళ్లు ప్రయాణిస్తాయి.

లయానికి స్థానిక భక్తులతో పాటు రైల్వే ఉద్యోగులు, ప్రయాణికులు కూడా వస్తుంటారు. ముఖ్యంగా నవరాత్రి సమయంలో ఆలయానికి భక్తుల రద్దీ పెరుగుతుంది. కొన్ని సందర్భాల్లో రైళ్లలో ప్రయాణించే వారు కూడా ఆలయం దగ్గర నుంచి ప్రసాదం తీసుకుంటారట.

River : వందల కిలోమీటర్లు ప్రవహించినా సముద్రంలో కలవదు.. భూమిపైనే కనుమరుగయ్యే ఏకైక భారతీయ నది ఏదో తెలుసా?

Arun Kumar P — Fri, 25 Sep 2026 11:56:18 +0530

సాధారణంగా నది అంటే మంచినీటి ప్రవాహంతో సుదీర్ఘంగా ప్రయాణించి సముద్రంలో కలిసేది. కానీ ఈ రెండు రూల్స్ ని ఫాలో అవ్వని నది ఇండియాలో ఒకటుంది… ఇది ఉప్పునీటితో ప్రవహిస్తుంది, సముద్రంలో కలవదు. ఇంతకీ ఈ వింత నది ఏదో తెలుసా?

Indian River : సాధారణంగా నది అంటే మనకు ముందుగా గుర్తొచ్చేది ఉద్రుతంగా ప్రవహించే మంచినీరు. కొండకోనల్లో పుట్టే నదులు వేల క్యూసెక్కుల నీటిని మోసుకుంటూ, వందల కిలోమీటర్లు ప్రయాణిస్తాయి... ఇలాంటి ప్రతి నది సముద్రంలో కలవాల్సిందే. ఇక నదుల్లో ప్రవహించేది మంచినీరే… ఇది తాగేందుకు వీలుగా తియ్యగా ఉంటుంది.

అయితే మన దేశంలో ఈ రెండు విషయాలకు భిన్నంగా ఉండే ఓ నది ఉంది. ఇది వందల కిలోమీటర్లు ప్రయాణించిన తర్వాత సముద్రంలో కలవకుండా ఓ విశాలమైన చిత్తడి ప్రాంతంలో తన ప్రయాణాన్ని ముగిస్తుంది. అలాగే కొంత దూరం వరకు మంచినీటిని మోసుకొచ్చే ఈ నది ఆ తర్వాత ఉప్పునీరుగా మారుతుంది. ఇంత ప్రత్యేకత ఉన్న ఆ నది ఏదో తెలుసా? అదే రాజస్థాన్‌లో ప్రవహించే లూనీ నది.

లూనీ నది రాజస్థాన్‌లోని ఆరావళి పర్వతశ్రేణుల్లో సుమారు 550 మీటర్ల ఎత్తులో అజ్మీర్ జిల్లాలో పుడుతుంది. పుష్కర్ లోయ ప్రాంతాన్ని కూడా లూనీ నది జన్మస్థలంగా పేర్కొంటారు. ప్రారంభ దశలో చిన్న ప్రవాహంగా ఉండే ఈ నది క్రమంగా బలమైన నదిగా మారుతుంది. కొన్ని ప్రాంతాల్లో దీనిని ప్రారంభ దశలో వేరే పేర్లతో కూడా పిలుస్తారు.

ఆరావళి పర్వతాల నుంచి నైరుతి దిశగా ప్రవహిస్తూ లూనీ రాజస్థాన్‌లోని పాలి, జోధ్‌పూర్, బార్మర్, జాలోర్ తదితర ప్రాంతాల మీదుగా సాగుతుంది. పశ్చిమ రాజస్థాన్‌లోని ఎడారి ప్రాంతాలకు నీటిని అందించే ప్రధాన నదీ వ్యవస్థల్లో ఇది ఒకటి. థార్ ఎడారి ప్రాంతంలో లూనీకి ప్రత్యేకమైన ప్రాధాన్యం ఉంది.

ఈ లూనీ నది ప్రయాణంలోకి అనేక ఉపనదులు వచ్చి చేరుతాయి. సుక్రి, మిథ్రి, బండి, ఖారీ, జవాయి, గుహియా, సాగి వంటి ఉపనదులు లూనీ నదీ వ్యవస్థలో ముఖ్యమైనవి. కుడి వైపు నుంచి జోజరి నది కూడా లూనీలో కలుస్తుంది. ఈ ఉపనదుల కారణంగా వర్షాకాలంలో లూనీ ప్రవాహం ఒక్కసారిగా పెరిగి వరదలకు కారణం అవుతుంది.

అయితే రాజస్థాన్‌లో వర్షపాతం ప్రాంతాన్ని బట్టి చాలా మారుతూ ఉంటుంది. ఆరావళి ప్రాంతాల్లో కొంత ఎక్కువ వర్షపాతం ఉండగా, బార్మర్ వైపు వెళ్లే కొద్దీ వాతావరణం మరింత పొడిగా, ఎడారి స్వభావంతో ఉంటుంది. దీంతో లూనీ ప్రవాహం కూడా కాలానుగుణంగా మారుతూ ఉంటుంది.

లూనీ నదికి మరో ఆసక్తికరమైన ప్రత్యేకత ఇదే. నది పుట్టిన ప్రాంతం నుంచి బలోత్రా వరకు దాదాపు 100 కిలోమీటర్ల మేర నీరు సాధారణంగా తియ్యగా ఉంటుంది. కానీ బలోత్రా దాటిన తర్వాత నదిలో లవణీయత క్రమంగా పెరుగుతుంది. ఫలితంగా ఈ నదిలోని నీరు ఉప్పగా మారుతుంది. దీనికి ప్రధాన కారణాల్లో నదీ పరివాహక ప్రాంతంలోని భౌగోళిక పరిస్థితులు, నేలలోని లవణాలు, అధిక ఆవిరీభవనం వంటి అంశాలు ఉన్నాయి. ఎడారి ప్రాంతంలో నీరు వేగంగా ఆవిరైపోవడం వల్ల మిగిలే నీటిలో ఉప్పు శాతం కూడా పెరుగుతుంది.

లూనీ నదిని సంస్కృతంలో ‘లవణావతి’ అనే పేరుతో కూడా పేర్కొంటారు. దీని అర్థం ఉప్పునీటి నది లేదా ఉప్పుతో కూడిన నీరు అని చెప్పవచ్చు. నది దిగువ ప్రాంతాల్లో పెరిగే లవణీయత కారణంగానే ఈ పేరు వచ్చిందని చెబుతారు. ఇలా నది పుట్టిన దగ్గర నుంచి చూస్తే మంచినీటి ప్రవాహం.. ముందుకు వెళ్లేకొద్దీ మాత్రం ఉప్పునీటి ప్రవాహంగా మారడం లూనీ ప్రత్యేకత. ఇండియాలోని ఏకైక ఉప్పునీటి నది ఇదే.

లూనీ నది రాజస్థాన్, గుజరాత్ రాష్ట్రాల్లో దాదాపు 495 కిలోమీటర్లు ప్రయాణిస్తుంది. సాధారణంగా ఇంత దూరం ప్రయాణించిన నది ఏదో ఒక సముద్రం లేదా పెద్ద నదిలో కలుస్తుందని అనుకుంటాం. కానీ లూనీ విషయంలో అలా జరగదు. రాజస్థాన్‌లో తన సుదీర్ఘ ప్రయాణాన్ని కొనసాగించిన తర్వాత థార్ ఎడారి గుండా గుజరాత్‌లోని రాన్ ఆఫ్ కచ్ ప్రాంతానికి చేరుతుంది. అక్కడి చిత్తడి, తక్కువ ఎత్తైన భూభాగంలో నది ప్రవాహం క్రమంగా బలహీనపడి చివరకు ఆ ప్రాంతంలోనే కలిసిపోతుంది... హటాత్తుగా మాయం అవుతుంది. ఇలా అరేబియా సముద్రంలో కలవకుండానే ఈ లూనీ నది ప్రయాణం ముగుస్తుంది.

థార్ ఎడారిని తడిపే నది

లూనీ నది ఏడాది పొడవునా ఒకే విధంగా ప్రవహించే శాశ్వత నది కాదు. ముఖ్యంగా వర్షాకాలంలో దీని ప్రవాహం పెరుగుతుంది. పశ్చిమ రాజస్థాన్‌లోని పొడి ప్రాంతాలకు ఇది కీలకమైన నదీ వ్యవస్థ. లూనీ పరివాహక ప్రాంతం సుమారు 37,796 చదరపు కిలోమీటర్లకు విస్తరించి ఉంది. ఈ బేసిన్‌లో రాజస్థాన్‌లోని అనేక జిల్లాలు భాగంగా ఉన్నాయి.

మరో ఆసక్తికరమైన విషయం ఏమిటంటే.. పశ్చిమ ఆరావళి ప్రాంతం నుంచి పశ్చిమ దిశగా ప్రవహించే ప్రధాన నదీ వ్యవస్థగా లూనీకి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. రాజస్థాన్‌లోని పశ్చిమ ప్రాంతాల్లో చాలా చిన్న ప్రవాహాలు కొంత దూరం వెళ్లిన తర్వాత ఎడారి ఇసుకలోనే కనుమరుగవుతాయి. అలాంటి అంతర్గత డ్రైనేజీ వ్యవస్థ ఉన్న ప్రాంతంలో లూనీ మాత్రం సుదీర్ఘ దూరం ప్రయాణించడం విశేషం.

లూనీ నది ప్రత్యేకతలు ఇవే..

ఒక నది పర్వతాల్లో పుట్టి.. వందల కిలోమీటర్లు ప్రయాణించి.. చివరకు సముద్రంలో కలుస్తుందనే సాధారణ భావనకు లూనీ నది ఓ ఆసక్తికరమైన మినహాయింపు. ఆరావళి పర్వతాల్లో పుట్టి, థార్ ఎడారి ప్రాంతాలను దాటి, సుమారు 495 కిలోమీటర్లు ప్రయాణించి రాన్ ఆఫ్ కచ్‌లో తన ప్రవాహాన్ని ముగిస్తుంది.

పుట్టిన ప్రాంతంలో మంచినీరు.. కొంత దూరం తర్వాత ఉప్పునీరు.. చివరికి సముద్రంలో కలవకుండా చిత్తడి భూమిలో కలిసిపోయే ప్రవాహం.. ఈ మూడు ప్రత్యేకతలే లూనీ నదిని భారతదేశంలోని ఇతర నదుల నుంచి ప్రత్యేకంగా నిలబెడుతున్నాయి.

YouTube Income : 500M సబ్‌స్క్రైబర్స్, ఏటా రూ.800 కోట్ల ఇన్కమ్.. ఈ టాప్ యూట్యూబర్ ఎవరో తెలుసా?

Arun Kumar P — Thu, 24 Sep 2026 11:34:52 +0530

ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద యూట్యూబర్లలో మిస్టర్ బీస్ట్ ఒకరు. ఆయన సంపాదన చూస్తే ఎవరికైనా మైండ్ బ్లాక్ అవ్వాల్సిందే. అసలు ఆయన నెలకు ఎంత సంపాదిస్తారు? ఆయనలా యూట్యూబ్‌లో సక్సెస్ అవ్వాలంటే ఏం చేయాలో ఇప్పుడు చూద్దాం.

ఈ రోజుల్లో యూట్యూబ్ కేవలం ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్ కోసమే కాదు, చాలా మందికి ఇది ఒక పెద్ద ఆదాయ వనరు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఎంతో మంది యూట్యూబర్లు వీడియోల ద్వారా లక్షలు, కోట్ల రూపాయలు సంపాదిస్తున్నారు. కానీ ఈ యూట్యూబ్ ఫీల్డ్‌లో మిస్టర్ బీస్ట్ పేరు ఎప్పుడూ ట్రెండింగ్‌లోనే ఉంటుంది. ఆయన అసలు పేరు జిమ్మీ డొనాల్డ్‌సన్. 2026 జూన్ నాటికి ఆయన యూట్యూబ్ ఛానెల్ 500 మిలియన్ల సబ్‌స్క్రైబర్లను దాటేసింది. మరి మిస్టర్ బీస్ట్ నెలకు ఎంత సంపాదిస్తారు? ఆయనలా పెద్ద యూట్యూబర్ అవ్వాలంటే ఏం చేయాలో చూద్దాం.

మిస్టర్ బీస్ట్‌కు నెలవారీ ఫిక్స్డ్ జీతం అంటూ ఏమీ ఉండదు. యూట్యూబ్, బ్రాండ్స్, బిజినెస్, ఇతర ప్రాజెక్టుల నుంచి ఆయనకు ఆదాయం వస్తుంది. ఫోర్బ్స్ 2025 టాప్ క్రియేటర్స్ రిపోర్ట్ ప్రకారం.. మిస్టర్ బీస్ట్ వార్షిక ఆదాయం సుమారు $85 మిలియన్లు అంటే రూ.800 కోట్లకు పైనే ఉంటుందని అంచనా. దీన్ని 12 నెలలకు లెక్కిస్తే నెలకు సుమారు $7.1 మిలియన్లు వస్తుంది. 2026 సెప్టెంబర్ 22 నాటికి డాలర్ విలువ 95.8 రూపాయల చొప్పున చూసుకుంటే, ఇది నెలకు సగటున ₹68 కోట్లతో సమానం. అయితే ఇది కేవలం అంచనా మాత్రమే, ఆయన కచ్చితమైన నెలవారీ సంపాదన కాదు.

అయితే మిస్టర్ బీస్ట్‌కు కేవలం యూట్యూబ్ యాడ్స్ ద్వారా మాత్రమే డబ్బులు రావు. ఆయన తన వీడియోలతో పాటు పలు వ్యాపారాలు, బ్రాండ్లతో కూడా ఒప్పందాలు చేసుకున్నారు. ఆయన కంపెనీలో ఫీస్ట్‌టేబుల్స్ (Feastables) లాంటి ఇతర బిజినెస్ ప్రొడక్ట్స్ కూడా ఉన్నాయి. అయితే తన సంపాదనలో ఎక్కువ భాగాన్ని ఆయన మళ్లీ కంటెంట్, బిజినెస్ కోసమే పెట్టుబడిగా పెడతారని రిపోర్ట్స్ చెబుతున్నాయి. కాబట్టి ఆయన సంపాదించిన డబ్బంతా బ్యాంక్ అకౌంట్‌లోనే ఉంటుందని చెప్పలేం.

మీరు కూడా ఒక పెద్ద యూట్యూబ్ ఛానెల్ పెట్టాలనుకుంటే, మొదట్లోనే ఖరీదైన కెమెరాలు, పెద్ద సెటప్ అవసరం లేదు. ముందుగా మీరు రెగ్యులర్‌గా వీడియోలు చేయగలిగే ఒక మంచి టాపిక్ ఎంచుకోండి. జనాలు మీ వీడియో ఎందుకు చూడాలో ఒక కారణం వెతకండి. దానికి తగ్గట్లుగా వీడియోలను కాస్త క్రియేటివ్ గా రూపొందిస్తే చాలు సక్సెస్ అవ్వొచ్చు.

మిస్టర్ బీస్ట్ చెప్పే సక్సెస్ సీక్రెట్ ఏంటంటే.. మొదటి వీడియోతోనే అద్భుతాలు ఆశించకండి. కంటిన్యూగా వీడియోలు చేస్తూ ఉండండి. ప్రతి వీడియోలో కనీసం ఒక్క చిన్న తప్పునైనా సరిదిద్దుకుంటూ ముందుకు వెళ్లండి. రోజులు గడిచేకొద్దీ మీ కంటెంట్ క్వాలిటీ ఆటోమేటిక్‌గా పెరుగుతుంది.

యూట్యూబ్‌లో ఏదో ఒక వీడియో అప్‌లోడ్ చేస్తే సరిపోదు. జనాలు దానిపై క్లిక్ చేసి, పూర్తిగా చూసేలా మీరు ఒక రీజన్ ఇవ్వాలి. అందుకే వీడియో టాపిక్, ఇంట్రో, థంబ్‌నెయిల్, టైటిల్ చాలా ముఖ్యం. మిస్టర్ బీస్ట్ కంటెంట్‌లో సాహసోపేతమైన ఛాలెంజ్‌లు, కొత్త ఐడియాలు, జనాల్లో క్యూరియాసిటీ పెంచే అంశాలు ఉంటాయి. మీరు కూడా చిన్నగా మొదలుపెట్టొచ్చు. ఒక సాధారణ విషయాన్ని కొత్తగా చెప్పడం, ఒక కథలా మార్చడం లేదా మీ వీడియోలో ఒక చిన్న ఛాలెంజ్ యాడ్ చేయడం లాంటివి ట్రై చేయండి.

కొత్త ఛానెల్ పెట్టిన వెంటనే మొదటి వీడియోకే లక్షల్లో వ్యూస్ రావాలని రూల్ లేదు. స్టార్టింగ్‌లో మీ వీడియోలను తక్కువ మంది చూసినా సరే, ప్రతి వీడియో నుంచి కొత్త విషయాలు నేర్చుకోండి. అది మీ తర్వాతి వీడియోను మరింత బాగా చేయడానికి హెల్ప్ అవుతుంది. మంచి కంటెంట్, రెగ్యులర్‌గా వీడియోలు పెట్టడం, సూపర్ ఎడిటింగ్, ఆడియన్స్‌కు ఏం కావాలో అర్థం చేసుకోవడం.. ఇవే మీ ఛానెల్‌ను క్రమంగా పెంచుతాయి. కాబట్టి మీరు పెద్ద యూట్యూబర్ అవ్వాలని కలలు కంటుంటే, కేవలం డబ్బు సంపాదించడం పైనే కాకుండా జనాలు ఇష్టపడి చూసే, షేర్ చేసే కంటెంట్ క్రియేట్ చేయడంపై ఫోకస్ పెట్టండి.

Diamonds Price : వజ్రాభరణాలు కొనేందుకు ఇదే సరైన సమయం..ఆల్ టైమ్ కనిష్టానికి పడిపోయిన డైమండ్స్ ధరలు

Arun Kumar P — Fri, 25 Sep 2026 13:15:21 +0530

బంగారం ధరలేమో పైపైకి ఎగబాకుతూ సామాన్యులకు దూరమవుతుంటే… డైమండ్స్ ధరలు భారీగా తగ్గుతూ ప్రజలకు అందుబాటులోకి వస్తున్నాయి. మరి డైమండ్స్ ధరలు తగ్గడానికి కారణాలేంటో తెలుసా?

ప్రస్తుతం బంగారం ధరలు పెరుగుతున్నాయి... ఇప్పటికే ఆల్ టైమ్ గరిష్ఠానికి పసిడి ఎగబాకింది. ఇదే సమయంలో బంగారం కంటే ఎక్కువ విలువ కలిగిన డైమండ్స్ ధరలు మాత్రం రోజురోజుకి తగ్గుతున్నాయి… ఆల్ టైమ్ కనిష్టానికి చేరాయి. ఒకప్పుడు వజ్రం అంటే అరుదైనది, ఖరీదైనది అనే భావన ఉండేది... కానీ ఇప్పుడు సహజ వజ్రాల ధరలు గణనీయంగా తగ్గుతున్నాయి. తాజాగా సహజ వజ్రాల హోల్‌సేల్ ధరలు రెండు దశాబ్దాల కనిష్ఠ స్థాయికి చేరినట్లు మార్కెట్ రిపోర్ట్స్ చెబుతున్నాయి. 2021లో ఉన్న గరిష్ఠ స్థాయితో పోలిస్తే ప్రస్తుతం సహజ వజ్రాల హోల్‌సేల్ ధరలు దాదాపు 30–40 శాతం తక్కువగా ఉన్నాయి.

వజ్రాల వ్యాపారం కొత్తమలుపు తిరుగుతోంది... ల్యాబ్‌లో తయారయ్యే కృత్రిమ వజ్రాలు మార్కెట్‌ను వేగంగా మార్చేస్తున్నాయి. తక్కువ ధరకు దొరికే ఈ వజ్రాలకు వినియోగదారుల నుంచి డిమాండ్ పెరగడంతో వాటి ఉత్పత్తి కూడా భారీగా పెరిగింది. ఈ అవకాశాన్ని అందిపుచ్చుకున్న చైనా వంటి దేశాల నుంచి కృత్రిమ వజ్రాలు సరఫరా అధికం అయ్యింది. ఇవన్నీ సహజ వజ్రాల మార్కెట్‌పై ఒత్తిడిని పెంచుతున్నాయి. అసలు డైమండ్ ధరలు ఎందుకు తగ్గుతున్నాయి? బంగారం ధరలు పెరుగుతున్న సమయంలో వజ్రాల ధరలు ఎందుకు పడిపోతున్నాయి? అనేది తెలుసుకుందాం.

సహజ వజ్రాల ధరలు ఒక్కసారిగా, ఒకే రోజులో పడిపోలేదు. గత కొన్నేళ్లుగా మార్కెట్‌లో మార్పులు కొనసాగుతున్నాయి. కరోనా తర్వాత అంటే 2021 ప్రాంతంలో వజ్రాల ధరలు గణనీయంగా పెరిగాయి. అయితే ఆ తర్వాత ప్రపంచవ్యాప్తంగా వినియోగదారుల డిమాండ్ మారడం, ఆభరణాల మార్కెట్‌లో నిల్వలు పెరగడం, ల్యాబ్ గ్రోన్ వజ్రాల పోటీ పెరగడంతో సహజ వజ్రాల ధరలపై ఒత్తిడి మొదలైంది.

2026లో ఈ ప్రభావం మరింత స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. డి బీర్స్ (ప్రముఖ వజ్రాల కంపెనీ) తాజా రిపోర్ట్స్ ప్రకారం... 2026 మొదటి అర్ధభాగంలో దాని రఫ్ డైమండ్ సగటు వాస్తవ విక్రయ ధర క్యారెట్‌కు 105 డాలర్లకు పడిపోయింది. ఇది గత ఏడాది ఇదే కాలంతో పోలిస్తే 32 శాతం తగ్గుదల. అదే సమయంలో రఫ్ డైమండ్ ధర సూచీ కూడా 16 శాతం తగ్గింది.

డైమండ్ ధరలపై ఇంత ప్రభావం చూపుతున్న ప్రధాన కారణాల్లో ల్యాబ్ గ్రోన్ డైమండ్స్ ఒకటి. పేరులో ‘ల్యాబ్’ ఉన్నప్పటికీ ఇవి సాధారణ గాజు ముక్కలు కాదు. సహజ వజ్రాల్లో ఉండే కార్బన్ క్రిస్టల్ నిర్మాణాన్నే ఉపయోగించి అధునాతన సాంకేతికతతో ప్రయోగశాలల్లో తయారు చేస్తారు. అందువల్ల చూడటానికి, రసాయనికంగా, భౌతిక లక్షణాల పరంగా సహజ వజ్రాలకు ఇవి చాలా దగ్గరగా ఉంటాయి. అయితే వీటిని భూమి లోపల కోట్ల సంవత్సరాలు పట్టే ప్రక్రియ ద్వారా తవ్వి తీయాల్సిన అవసరం ఉండదు. నియంత్రిత వాతావరణంలో పెద్ద మొత్తంలో తయారు చేయవచ్చు.

ఇదే ధర విషయంలో భారీ తేడాకు కారణమవుతోంది. ప్రస్తుతం ల్యాబ్ గ్రోన్ వజ్రాలు సమానమైన సహజ వజ్రాల కంటే సాధారణంగా 70–85 శాతం వరకు తక్కువ ధరకు లభిస్తున్నట్లు మార్కెట్ రిపోర్ట్స్ చెబుతున్నాయి. అందుకే వినియోగదారులు సహజ వజ్రాల కంటే వీటిని కొనుగోలు చేసేందుకే ఆసక్తి చూపుతున్నారు.

ల్యాబ్ డైమండ్స్ ధరలు కూడా ఎందుకు పడిపోతున్నాయి?

ఇక్కడ మరో ఆసక్తికరమైన విషయం ఉంది. సహజ వజ్రాల ధరలు మాత్రమే కాదు.. ల్యాబ్ గ్రోన్ వజ్రాల ధరలు కూడా వేగంగా పడిపోతున్నాయి. ఉత్పత్తి సామర్థ్యం పెరగడం, సాంకేతికత అభివృద్ధి చెందడం, తయారీదారుల మధ్య పోటీ పెరగడం వల్ల ల్యాబ్ గ్రోన్ డైమండ్స్ ధరలు నిరంతరం తగ్గుతున్నాయి.

డైమండ్స్ పరిశ్రమల డేటా ప్రకారం... 2018 నుంచి ల్యాబ్ గ్రోన్ వజ్రాల హోల్‌సేల్ ధరలు భారీగా క్షీణించాయి. 2026 రెండో త్రైమాసికంలో కూడా వాటి ధరలు సంవత్సర ప్రాతిపదికన సగటున 13 శాతం తగ్గాయి. దీంతో ఒకప్పుడు సహజ వజ్రాలకు ప్రత్యామ్నాయంగా కనిపించిన ల్యాబ్ వజ్రాలు ఇప్పుడు మరింత చౌకగా మారుతున్నాయి. ఇది ముఖ్యంగా మధ్యస్థ ధరల సహజ వజ్రాలపై ఎక్కువ ఒత్తిడిని పెంచుతోంది.

చైనా నుంచి భారీ సరఫరా

ల్యాబ్ గ్రోన్ డైమండ్ మార్కెట్‌లో చైనా కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. ప్రపంచ ల్యాబ్ గ్రోన్ డైమండ్ ఉత్పత్తిలో చైనా వాటా 60 శాతానికి పైగా ఉన్నట్లు తాజా మార్కెట్ రిపోర్ట్స్ పేర్కొంటున్నాయి. 2026 మొదటి ఆరు నెలల్లో చైనా నుంచి ల్యాబ్ గ్రోన్ డైమండ్ ఎగుమతులు గత ఏడాదితో పోలిస్తే 65.3 శాతం పెరిగినట్లు సమాచారం.

మార్కెట్‌లోకి తక్కువ ధరలో పెద్ద మొత్తంలో వజ్రాలు రావడంతో సరఫరా పెరిగింది. అదే సమయంలో కొనుగోలుదారులు తక్కువ ధరలో పెద్ద పరిమాణంలో వజ్రాన్ని ఎంచుకునే అవకాశం పొందుతున్నారు. దీంతో సహజ వజ్రాలకు ఉన్న ధర ప్రీమియంపై కూడా ఒత్తిడి పెరుగుతోంది.

డైమండ్ మార్కెట్ పూర్తిగా సరఫరా సమస్య వల్లే పడిపోవడం లేదు. డిమాండ్ వైపు కూడా మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి. ముఖ్యంగా చైనా మార్కెట్‌లో డైమండ్ డిమాండ్ బలహీనంగా ఉందని డి బీర్స్ 2026 ఫస్ట్ హాఫ్ రిపోర్ట్ పేర్కొంది. అదే సమయంలో అమెరికాలో కొన్ని విభాగాల్లో సహజ వజ్రాల ఆభరణాల అమ్మకాలు మెరుగుపడ్డాయి. భారతదేశంలో కూడా డిమాండ్ బలంగానే ఉందని సంస్థ పేర్కొంది.

అంటే ప్రపంచంలోని అన్ని మార్కెట్లలో ఒకే విధమైన పరిస్థితి లేదన్నమాట. కొన్ని దేశాల్లో వినియోగదారులు సహజ వజ్రాలను కొనుగోలు చేస్తుండగా, మరికొన్ని మార్కెట్లలో ఆర్థిక పరిస్థితులు, వినియోగదారుల ప్రాధాన్యాల్లో మార్పులు, ల్యాబ్ వజ్రాల లభ్యత వంటి అంశాలు డిమాండ్‌ను ప్రభావితం చేస్తున్నాయి.

అన్ని డైమండ్స్ ధరలు ఒకేలా తగ్గడం లేదు

‘డైమండ్ ధరలు 30–40 శాతం తగ్గాయి’ అనే వార్త చూసి అన్ని రకాల వజ్రాలు అంతే స్థాయిలో చౌకయ్యాయని భావించకూడదు. వజ్రం పరిమాణం, రంగు, క్లారిటీ, కట్, నాణ్యత, సర్టిఫికేషన్ వంటి అనేక అంశాల ఆధారంగా ధర మారుతుంది.

ప్రత్యేకంగా చిన్న పరిమాణం, తక్కువ నాణ్యత కలిగిన సహజ వజ్రాలపై ల్యాబ్ గ్రోన్ డైమండ్స్ ప్రభావం ఎక్కువగా కనిపిస్తోంది. దీనికి విరుద్ధంగా పెద్ద పరిమాణం, అధిక నాణ్యత కలిగిన సహజ వజ్రాలకు కొంత డిమాండ్ కొనసాగుతోంది. అరుదైన లక్షణాలు ఉన్న వజ్రాలు సాధారణ మార్కెట్‌లోని వజ్రాల కంటే భిన్నంగా ధర నిర్ణయించబడతాయి.

ప్రస్తుతం మార్కెట్‌లో రెండు విభిన్న ధోరణులు కనిపిస్తున్నాయి. ఒకవైపు ల్యాబ్ గ్రోన్ వజ్రాల ఉత్పత్తి, పోటీ, ధరల తగ్గుదల కొనసాగుతున్నాయి. మరోవైపు సహజ వజ్రాల ఉత్పత్తిదారులు సరఫరాను మార్కెట్ డిమాండ్‌కు అనుగుణంగా మార్చేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నారు.

డి బీర్స్ ప్రకారం 2026లో రఫ్ డైమండ్ మార్కెట్ పరిస్థితులు ముఖ్యంగా తక్కువ విలువ కలిగిన విభాగాల్లో సవాలుగా ఉన్నాయి. అయితే రాబోయే సంవత్సరాల్లో సహజ వజ్రాల ఉత్పత్తి తగ్గడం, పరిశ్రమలో పేరుకుపోయిన నిల్వలు క్రమంగా సాధారణ స్థాయికి రావడం వల్ల సరఫరా-డిమాండ్ సమతుల్యత మెరుగుపడే అవకాశం ఉందని సంస్థ అంచనా వేసింది.

అయితే ప్రస్తుతం కనిపిస్తున్న మార్పు కేవలం తాత్కాలిక ధరల హెచ్చుతగ్గులుగా మాత్రమే చూడలేము. వినియోగదారుల అభిరుచులు, ల్యాబ్ గ్రోన్ వజ్రాల సాంకేతిక అభివృద్ధి, తక్కువ ధరలు, సహజ వజ్రాల అరుదు వంటి అంశాలు భవిష్యత్తులో మార్కెట్ నిర్మాణాన్ని ప్రభావితం చేయవచ్చు.

బంగారం పైపైకి.. డైమండ్ కిందకిందకి ఎందుకు?

మొత్తంగా చూస్తే బంగారం, వజ్రాల ధరలను ప్రభావితం చేసే మార్కెట్ శక్తులు ఒకేలా ఉండవు. బంగారానికి పెట్టుబడి డిమాండ్, కేంద్ర బ్యాంకుల కొనుగోళ్లు, వడ్డీ రేట్లు, భౌగోళిక అనిశ్చితులు వంటి అంశాలు ప్రభావం చూపుతాయి. వజ్రాల మార్కెట్‌లో మాత్రం వినియోగదారుల అభిరుచి, ఆభరణాల డిమాండ్, గనుల నుంచి వచ్చే సహజ వజ్రాల సరఫరా, ల్యాబ్ గ్రోన్ వజ్రాల పోటీ, మార్కెట్‌లోని నిల్వలు వంటి అంశాలు కీలకంగా మారుతున్నాయి.

అందుకే ఒకవైపు బంగారం ధరలు పెరుగుతున్నా.. మరోవైపు సహజ వజ్రాల ధరలు 2021 గరిష్ఠాలతో పోలిస్తే 30–40 శాతం దిగువన ఉండటం కనిపిస్తోంది. ముఖ్యంగా ల్యాబ్ గ్రోన్ వజ్రాలు చౌకగా, పెద్ద మొత్తంలో అందుబాటులోకి రావడం ఈ మార్పుకు ప్రధాన కారణాల్లో ఒకటిగా మారింది.

DMart : డీమార్ట్‌లో సరుకులు కొంటున్నారా? అయితే మీరు ఈ విషయాలు తెలుసుకోవాల్సిందే, లేదంటే నష్టపోతారు

Arun Kumar P — Sat, 26 Sep 2026 08:57:39 +0530

మీరు ఎక్కువగా డీమార్ట్‌లో సరుకులు కొంటుంటారా? అప్పుడప్పుడు కొన్న వస్తువుల్లో ఏదైనా సమస్య కనిపిస్తోందా? అయితే రిటర్న్, ఎక్స్ఛేంజ్, రీఫండ్, బిల్లు, ఆన్‌లైన్ ఆర్డర్లతో పాటు వినియోగదారుల హక్కుల గురించి మీరు తెలుసుకోవాల్సిందే.

డీమార్ట్‌లో కొన్న ప్రతి వస్తువుకూ ఒకే రకమైన రిటర్న్ లేదా ఎక్స్ఛేంజ్ రూల్ ఉంటుందని అనుకోవద్దు. మీరు కొన్న వస్తువు రకం, కొనుగోలు చేసిన విధానం, ఆ వస్తువుకు ఉన్న నిబంధనల ఆధారంగా రిటర్న్ పాలసీ మారుతుంది. ముఖ్యంగా ఆహార పదార్థాలు, బట్టలు, ఎలక్ట్రానిక్స్, గృహోపకరణాలకు వేర్వేరు రూల్స్ ఉంటాయి.

డీమార్ట్‌లో వస్తువులు కొన్నాక బిల్లును వెంటనే పడేయకండి. వస్తువులో ఏదైనా సమస్య వస్తే, ఏ స్టోర్‌లో, ఏ తేదీన, ఎంత ధరకు కొన్నారో నిరూపించడానికి ఈ బిల్లు కచ్చితంగా కావాలి. ఖరీదైన వస్తువులు కొన్నప్పుడు బిల్లును ఫోటో తీసి ఫోన్‌లో దాచుకోవడం మంచిది.

వస్తువు కొని ఇంటికి తెచ్చాక చాలా రోజుల తర్వాత లోపాన్ని గుర్తించడం కంటే, వెంటనే చెక్ చేయడం మంచిది. బట్టలైతే సైజు, కుట్లు, జిప్, బటన్స్ చూడండి. ఎలక్ట్రానిక్స్, గృహోపకరణాల్లో డ్యామేజ్ ఉందా, యాక్సెసరీస్ అన్నీ ఉన్నాయా అని గమనించండి. ఆహార పదార్థాలైతే ఎక్స్‌పైరీ డేట్, ప్యాకింగ్ సీల్ చెక్ చేయండి.

“నచ్చలేదు” అనడం వేరు, “లోపం” ఉండటం వేరు

వస్తువు కొన్నాక 'నాకు నచ్చలేదు' అనడం మీ వ్యక్తిగత ఇష్టం. కానీ వస్తువు డ్యామేజ్ అయి వుండటం లేదా పనిచేయకపోవడం, సైజు తప్పుగా ఉండటం, యాక్సెసరీస్ మిస్ అవ్వడం అనేది వేరే సమస్య. కాబట్టి రిటర్న్ కౌంటర్‌కు వెళ్లినప్పుడు 'నాకు నచ్చలేదు' అని కాకుండా, అసలు సమస్య ఏంటో స్పష్టంగా చెప్పండి.

వస్తువులో లోపం ఉంటే కొన్నిసార్లు ఎక్స్ఛేంజ్ లేదా రీఫండ్ అడగొచ్చు. ఎక్స్ఛేంజ్ అంటే వస్తువును మార్చుకోవడం. రీఫండ్ అంటే డబ్బులు వెనక్కి తీసుకోవడం. అయితే ఏ వస్తువుకు ఏ పరిష్కారం దొరుకుతుందనేది ఆ వస్తువు రిటర్న్ పాలసీపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అందుకే కౌంటర్‌లో నేరుగా అడిగి తెలుసుకోవడం మంచిది.

రిటర్న్ చేసేటప్పుడు ఏమేం తీసుకెళ్లాలి?

రిటర్న్ లేదా ఎక్స్ఛేంజ్ కోసం స్టోర్‌కు వెళ్లేటప్పుడు ఒరిజినల్ బిల్లు, కొన్న వస్తువు, ఒరిజినల్ ప్యాకింగ్, ప్రైస్ ట్యాగ్, యాక్సెసరీస్, వారంటీ కార్డ్ కచ్చితంగా తీసుకెళ్లాలి. ఎలక్ట్రానిక్స్ అయితే బాక్స్, ఛార్జర్, మాన్యువల్ కూడా ఉండాలి. వస్తువు డ్యామేజ్ అయిన ఫోటో లేదా వీడియో ఉంటే అది కూడా చూపించొచ్చు.

బిల్లు పోతే ఏం చేయాలి?

బిల్లు పోతే వస్తువును రిటర్న్ లేదా ఎక్స్ఛేంజ్ చేయడం కాస్త కష్టమే. అయినా కొన్న తేదీ, స్టోర్, వస్తువు వివరాలు, పేమెంట్ డీటెయిల్స్ ఉంటే కస్టమర్ సర్వీస్ లేదా రిటర్న్ కౌంటర్‌ను సంప్రదించవచ్చు. యూపీఐ లేదా కార్డు ద్వారా డబ్బులు చెల్లిస్తే ఆ ట్రాన్సాక్షన్ వివరాలు చూపించొచ్చు. కానీ బిల్లు లేకుండా రిటర్న్ పక్కాగా అవుతుందని చెప్పలేం.

వినియోగదారుల చట్టం గురించి తెలుసుకోండి

భారతదేశంలో వినియోగదారులకు చట్టపరమైన రక్షణలు కూడా ఉన్నాయి. కన్స్యూమర్ ప్రొటెక్షన్ యాక్ట్, 2019 కింద లోపభూయిష్టమైన వస్తువులు, సేవలపై పరిహారం పొందే మార్గాలున్నాయి. కొన్ని సందర్భాల్లో లోపాన్ని సరిదిద్దడం, రీప్లేస్‌మెంట్, రీఫండ్, నష్టపరిహారం లాంటివి ఇస్తారు. కానీ ముందుగా సంబంధిత స్టోర్ లేదా కంపెనీకి ఫిర్యాదు చేసి పరిష్కారం కోసం ప్రయత్నించడమే సరైన మొదటి అడుగు.

డీమార్ట్ రెడీ ద్వారా ఆన్‌లైన్‌లో కొనే వస్తువులకు రిటర్న్ రూల్స్ చెక్ చేయడం చాలా ముఖ్యం. కొన్ని వస్తువులను డెలివరీ సమయంలో మాత్రమే రిటర్న్ చేయగలమని, ఆ తర్వాత కుదరదని డీమార్ట్ రెడీ అధికారిక వెబ్‌సైట్‌లో స్పష్టంగా ఉంది. కాబట్టి ఆన్‌లైన్ ఆర్డర్ రాగానే వస్తువును చెక్ చేసి, సమస్య ఉంటే వెంటనే చెప్పడం సురక్షితం.

డెలివరీ సమయంలోనే వస్తువును ఎందుకు చెక్ చేయాలి?

ఆన్‌లైన్ డెలివరీ ద్వారా వస్తువులు కొన్నప్పుడు ప్యాకేజీ చిరిగిపోయిందా, సీల్ డ్యామేజ్ అయిందా, వస్తువు సరైనదేనా, క్వాంటిటీ కరెక్ట్‌గా ఉందా అని చెక్ చేయాలి. డెలివరీ సమయంలో మాత్రమే రిటర్న్ చేసే రూల్ ఉంటే, అప్పుడు చెప్పకుండా తర్వాత రిటర్న్ అడిగితే సమస్యలు వస్తాయి.

డిస్కౌంట్ వస్తువులకు రిటర్న్ ఉంటుందా?

డిస్కౌంట్ లేదా సేల్‌లో కొన్న వస్తువులకు రిటర్న్ ఉండదని గుడ్డిగా ఫిక్స్ అవ్వకండి. అలాగని కచ్చితంగా రిటర్న్ తీసుకుంటారని కూడా చెప్పలేం. ఆ వస్తువుకు ఉన్న రిటర్న్ లేదా ఎక్స్ఛేంజ్ నిబంధనలను బట్టి ఇది మారుతుంది. ముఖ్యంగా భారీ డిస్కౌంట్‌తో కొనే వస్తువులకు ముందే రిటర్న్ కండిషన్స్ తెలుసుకోవడం మంచిది.

కిరాణా, ఆహార పదార్థాలు కొనేటప్పుడు ఎక్స్‌పైరీ డేట్, ప్యాకేజీ సీల్, లీకేజీ, క్వాంటిటీ, ఎంఆర్‌పీ ధరను గమనించాలి. ఇంటికి వచ్చాక వస్తువులో సమస్య ఉందని తెలిస్తే ప్యాకేజీని వెంటనే చెత్తబుట్టలో వేయకుండా భద్రంగా ఉంచండి. సమస్యను ఫోటో తీసుకుంటే తర్వాత ఫిర్యాదు చేయడానికి ఉపయోగపడుతుంది.

బిల్లులో తప్పులు ఉన్నాయేమో చూడాలి

రిటర్న్ సమస్యలే కాదు, బిల్లింగ్‌లో కూడా తప్పులు జరగొచ్చు. మీరు రెండు వస్తువులు కొంటే మూడు క్వాంటిటీ పడిందా, ఒకే వస్తువును రెండుసార్లు స్కాన్ చేశారా, డిస్కౌంట్ లేదా ఆఫర్ సరిగ్గా లెక్కించారా అనేది బిల్లు చూసి నిర్ధారించుకోవచ్చు. స్టోర్ నుంచి బయటకు వచ్చే ముందు బిల్లును ఒకసారి చెక్ చేసుకోవడం మంచి అలవాటు.

చిన్న మొత్తమే కదా అని వదిలేయకండి

మధ్యతరగతి కుటుంబాల నెలవారీ బడ్జెట్‌లో రూ.200, రూ.500 లేదా రూ.1,000 కూడా ముఖ్యమే. కాబట్టి 'చిన్న మొత్తమే కదా, వదిలేద్దాం' అని ప్రతిసారీ నిర్లక్ష్యం చేయకండి. అలాగని చిన్న సమస్య కోసం అనవసరంగా గొడవ పడకుండా బిల్లు, వస్తువు, పాలసీ ఆధారంగా ప్రశాంతంగా పరిష్కారం అడగడం మంచి పద్ధతి.

రిటర్న్ నిరాకరిస్తే కారణం అడగండి

రిటర్న్ కౌంటర్‌లో వస్తువును వెనక్కి తీసుకోలేమని చెబితే వెంటనే గొడవ పడకండి. 'ఏ పాలసీ వల్ల రిటర్న్ చేయలేకపోతున్నారు?' అని అడగండి. ఆ వస్తువుకు ఉన్న రిటర్న్ కండిషన్ ఏంటో తెలుసుకోండి. నిజంగానే లోపం ఉందని మీరు భావిస్తే, సమస్యను స్పష్టంగా వివరించి మేనేజర్ లేదా కస్టమర్ సర్వీస్ ద్వారా పరిష్కారం కోరవచ్చు.

స్టోర్ మేనేజర్‌తో ఎలా మాట్లాడాలి?

రిటర్న్ కౌంటర్‌లో పరిష్కారం దొరకకపోతే స్టోర్ మేనేజర్‌ను కలిసి సమస్యను క్లుప్తంగా, స్పష్టంగా చెప్పండి. 'ఈ వస్తువును ఈ తేదీన కొన్నాను, ఇందులో ఈ సమస్య ఉంది, ఇదిగో బిల్లు, నాకు రీప్లేస్‌మెంట్ లేదా సరైన పరిష్కారం కావాలి' అని ఆధారాలతో మాట్లాడటం మంచిది. కోపంగా మాట్లాడటం కంటే వివరాలను సరిగ్గా చెప్పడం వల్ల ఎక్కువ ప్రయోజనం ఉంటుంది.

ఈ రోజుల్లో బిల్లును ఫోన్‌లో ఫోటో తీసి దాచుకోవడం చాలా సులభం. ముఖ్యంగా ఖరీదైన వస్తువులకు సంబంధించిన బిల్లు, వారంటీ కార్డ్, వస్తువు ఫోటోలను ఒక ప్రత్యేక ఫోల్డర్‌లో ఉంచుకోండి. దీనివల్ల ఒరిజినల్ బిల్లు పోయినా, కొనుగోలు వివరాలను వెతుక్కోవడానికి సులభంగా ఉంటుంది.

కొనేముందే రిటర్న్ పాలసీ చూడటం మంచిది

వస్తువు కొన్నాక రిటర్న్ గురించి ఆలోచించడం కంటే, కొనేముందే ఆ వస్తువు రిటర్న్ లేదా ఎక్స్ఛేంజ్ నిబంధనలను చూడటం మంచిది. ముఖ్యంగా ఎలక్ట్రానిక్స్, ఖరీదైన గృహోపకరణాలు, బట్టలు, బూట్లు, ఆన్‌లైన్‌లో కొనే వస్తువుల విషయంలో ఇది చాలా ముఖ్యం.

స్టోర్‌లో కొనేటప్పుడు 10 సెకన్ల చెక్‌లిస్ట్

డీమార్ట్‌లో షాపింగ్ పూర్తయ్యాక బిల్లు సరిగ్గా ఉందా, క్వాంటిటీ కరెక్టేనా, ప్రొడక్ట్ పేరు, ధర లేదా డిస్కౌంట్ సరిగ్గా పడిందా, ఎక్స్‌పైరీ డేట్, ప్యాకేజీ డ్యామేజ్, సైజు, యాక్సెసరీస్ అన్నీ ఉన్నాయా, రిటర్న్ కండిషన్ ఏంటి అనేది గమనించండి. ఈ చిన్న చెకింగ్ అలవాటు తర్వాత వచ్చే చాలా సమస్యలను నివారిస్తుంది.

కుటుంబ బడ్జెట్‌ను కాపాడే ముఖ్యమైన అలవాటు

నెల జీతం తక్కువైనా, ఎక్కువైనా అనవసరంగా ఖర్చు చేసే ప్రతి రూపాయీ కుటుంబ బడ్జెట్‌పై ప్రభావం చూపుతుంది. కాబట్టి వస్తువు కొనేటప్పుడు బిల్లు చెక్ చేయడం, ఇంటికి రాగానే వస్తువును పరీక్షించడం, సమస్య ఉంటే వెంటనే ఫిర్యాదు చేయడం లాంటి అలవాట్లు డబ్బు వృథా కాకుండా అడ్డుకుంటాయి.

చివరగా వినియోగదారులు గుర్తుంచుకోవాల్సినవి

డీమార్ట్‌లో కొన్న వస్తువులో సమస్య వస్తే ముందుగా బిల్లును భద్రపరుచుకోండి. వస్తువును, దాని ఒరిజినల్ ప్యాకింగ్‌ను ఉంచండి. సమస్యకు సంబంధించిన ఫోటో లేదా వీడియో తీసి పెట్టుకోండి. రిటర్న్ కౌంటర్ లేదా కస్టమర్ సర్వీస్‌ను సంప్రదించి, ఆ వస్తువుకు వర్తించే పాలసీ ఏంటో తెలుసుకోండి. పరిష్కారం దొరకకపోతే స్టోర్ మేనేజర్‌ను లేదా వినియోగదారుల ఫోరమ్‌ను ఆశ్రయించవచ్చు.

ముఖ్యమైన హెచ్చరిక

డీమార్ట్‌లో కొన్న అన్ని వస్తువులకూ ఒకే రిటర్న్ లేదా ఎక్స్ఛేంజ్ గడువు ఉంటుందని చెప్పలేం. వస్తువు రకం, కొన్న విధానం, ప్రస్తుత కంపెనీ నిబంధనల ఆధారంగా కండిషన్స్ మారొచ్చు. ముఖ్యంగా ఆన్‌లైన్ ఆర్డర్లలో ప్రొడక్ట్-స్పెసిఫిక్ రిటర్న్ కండిషన్‌ను జాగ్రత్తగా చూడాలి. కాబట్టి ఏ వస్తువునైనా రిటర్న్ చేసే ముందు మీ బిల్లును, ఆ వస్తువుకు సంబంధించిన ప్రస్తుత అధికారిక నిబంధనలను చెక్ చేసుకోవడమే సురక్షితమైన పద్ధతి.

India’s Floating Post Office: నీటిపై తేలియాడే ఏకైక పోస్ట్ ఆఫీస్.. ఎక్కడుందో తెలుసా?

Nandini Arava — Fri, 25 Sep 2026 16:23:29 +0530

India’s Floating Post Office: నీటిపై ఉండే పోస్టాఫీస్ గురించి ఎప్పుడైనా విన్నారా? అసలు సాధ్యమవుతుందా? సాధారణంగా పోస్టాఫీస్ అంటే ఓ భవనంలా ఉంటుంది. కానీ ఇండియాలో నీటిపై తేలియాడే పోస్టాఫీస్ ఉందంట..ఇంతకీ అదెక్కడో తెలుసా? దాని ప్రత్యేకతలేంటో ఇక్కడ చూద్దాం.

ప్రకృతి అందాలకు ప్రసిద్ధి చెందిన కాశ్మీర్ లోని శ్రీ నగర్ లో ఈ ప్రత్యేకమైన పోస్టాఫీస్ సందర్శకులను ఆకట్టుకుంటోంది. దాల్ లేక్ పై ఈ ఫ్లోటింగ్ పోస్టాఫీస్ ఉంది. దాల్ లేక్.. కశ్మీర్ లోని ప్రముఖ పర్యాటక ప్రాంతాల్లో ఒకటి. సరస్సులో హౌస్ బూట్లు, తేలియాడే తోటలు, పడవలతో పాటు ఈ తేలియాడే పోస్టాఫీస్ స్పెషల్ అట్రాక్షన్ గా నిలుస్తోంది.

ఇది కేవలం పోస్టల్ సేవలకు మాత్రమే పరిమితం కాదు. ఈ ఫ్లోటింగ్ పోస్టాఫీస్ లో ఫిలాటెలీ మ్యూజియం కూడా ఏర్పాటు చేశారు.అంటే పోస్టల్ స్టాంపులు, వాటికి సంబంధించిన విశేషాలను తెలుసుకునే అవకాశం కూడా సందర్శకులకు ఉంటుంది.

దాల్ లేక్ పై ఉన్న ఈ ప్రత్యేకమైన పోస్టాఫీస్ 2011లో ప్రారంభమైంది. నీటిపై ఏర్పాటు చేసిన పోస్టాఫీస్ కావడంతో దేశవ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందింది. భారత తపాలా శాఖ తన వార్షిక రిపోర్టులో కూడా 'Floting Post Office on Srinagar's Dal Lake'గా దీనిని ప్రస్తావించింది.

దాల్ లేక్ సందర్శించే పర్యాటకులు ఈ ఫ్లోటింగ్ పోస్టాఫీస్ నుంచి పోస్టు కార్డులను పంపించే అనుభూతిని కూడా పొందవచ్చు. అధికారిక పర్యాటక సమాచారం ప్రకారం ఘాట్ నంబర్ 1 వద్ద పోస్టు కార్డు తీసుకుని ఈ ఫ్లోటింగ్ పోస్టాఫీస్ లో పోస్టల్ స్టాంప్ వేయించుకోవచ్చు. అందుకే కాశ్మీర్ వెళ్లిన పర్యాటకులు ఈ ఫ్లోటింగ్ పోస్టాఫీస్ చూసి మురిసిపోతున్నారు. పోస్టు కార్డు పంపుతూ అనుభూతి పొందుతున్నారు.

దాల్ లేక్ ప్రత్యేకత ఇదే కాదు.. ఈ సరస్సు సుమారు 18 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంలో ఉంది. హౌస్ బూట్లు, తేలియాడే తోటలు, నీటిపై జరిగే కార్యకలాపాలు దీనికి ప్రత్యేక గుర్తింపును తీసుకొచ్చాయి. అందుకే శ్రీనగర్ వెళ్లినప్పుడు దాల్ లేక్ లో షికారా ప్రయాణం చేయడం ఎంత ప్రత్యేకమో అక్కడి ఫ్లోటింగ్ పోస్టాఫీస్ చూడటం కూడా అంతే ఆసక్తికరమైన అనుభూతిగా మారింది.

Hyderabad : హైదరాబాద్ ను పట్నం, సికింద్రాబాద్ ను లష్కర్ అని ఎందుకంటారు? ఈ పేర్ల వెనక ఇంత హిస్టరీ ఉందా..!

Arun Kumar P — Thu, 24 Sep 2026 10:30:11 +0530

తెలుగు రాష్ట్రాల్లో హైదరాబాద్, సికింద్రాబాద్ పేర్లు విననివారు ఉండరు... ఈ జంట నగరాలు కోట్లాదిమందికి ఆశ్రయం కల్పిస్తున్నాయి. అయితే ఒకప్పుడు హైదరాబాద్ ను పట్నం, సికింద్రబాద్ ను లష్కర్ అనేవారు... ఈ పేర్ల వెనకున్న హిస్టరీ గురించి తెలుసుకుందాం.

హైదరాబాద్ (Hyderabad), సికింద్రాబాద్ (Secunderabad)... ప్రస్తుతం ఈ రెండు ప్రాంతాలు కలిసిపోయి ఒకే మహానగరంగా కనిపిస్తాయి. నగరం ఒక వైపు నుంచి మరో వైపుకు వెళ్లేవారికి ఈ రెండు ప్రాంతాల మధ్య ప్రత్యేకమైన తేడా కూడా కనిపించకపోవచ్చు… కానీ ఒకప్పుడు పరిస్థితి పూర్తిగా భిన్నంగా ఉండేది. చార్మినార్, గోల్కొండ, పురానాపూల్ వంటి ప్రాంతాలతో విస్తరించిన హైదరాబాద్‌కు ఒక ప్రత్యేకమైన గుర్తింపు ఉండేది. మరోవైపు బ్రిటిష్ సైనిక స్థావరాలు, కంటోన్మెంట్ ప్రాంతంగా అభివృద్ధి చెందిన సికింద్రాబాద్‌కు మరో ప్రత్యేకమైన చరిత్ర ఉండేది. అందుకే పాతతరం వారు హైదరాబాద్‌ను ‘పట్నం’, సికింద్రాబాద్‌ను ‘లష్కర్’ అని పిలిచేవారు. ఈ రెండు పేర్ల వెనుక హైదరాబాద్ నగర చరిత్రతో ముడిపడిన ఆసక్తికరమైన కథ ఉంది.

గతంలో పెద్ద నగరం లేదా పట్టణాన్ని సూచించడానికి తెలుగు ప్రజలు ‘పట్నం’ అనే పదాన్ని ఉపయోగించేవారు... పట్టణం అనే పదమే తెలంగాణ యాసలో 'పట్నం' అన్నమాట. శతాబ్దాల క్రితమే హైదరాబాద్ నగరం ఏర్పడింది... దక్షిణ భారతదేశంలో ఒక ముఖ్యమైన నగరంగా అభివృద్ధి చెందడంతో స్థానికులు దీన్ని ‘పట్నం’ అని పిలిచేవారు. ముఖ్యంగా సికింద్రాబాద్ పరిసర ప్రాంతాల్లో నివసించే పాతతరం ప్రజలు హైదరాబాద్ వైపు వెళ్లడాన్ని ‘పట్నం పోతున్నా’ అనేవారు.

అప్పటి హైదరాబాద్ నగర జీవితం, వ్యాపార కేంద్రాలు, రాజకుటుంబానికి సంబంధించిన ప్రాంతాలు, బజార్లు, పురాతన కట్టడాలు వంటి అంశాలు దానికి ప్రత్యేకమైన నగర స్వరూపాన్ని ఇచ్చాయి. దీంతో హైదరాబాద్‌ను ప్రత్యేకంగా గుర్తించేందుకు ‘పట్నం’ అనే మాట వాడుకలో ఉండేది. ఇప్పటికీ తెలంగాణలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో పెద్ద నగరాన్ని సూచించడానికి ఈ పదాన్నే ఉపయోగిస్తారు.

హైదరాబాద్ ను 'పట్నం' అన్నట్లే సికింద్రాబాద్ ను ‘లష్కర్’ అనేవారు. ఇప్పటికీ కొన్ని సందర్భాల్లో ఈ ప్రాంతాన్ని లష్కర్ గానే పేర్కొంటారు... ఉదాహరణకు లష్కర్ బోనాలు. అయితే ఈ లష్కర్ పేరు వెనుక ఆసక్తికరం అర్థం ఉంది. ఉర్దూ-పర్షియన్ భాషలో లష్కర్ అంటే సైన్యం లేదా సైనిక శిబిరం అనే అర్థం ఉంది.

బ్రిటిష్ పాలన కాలంలో సికింద్రాబాద్ ప్రాంతం ప్రధానంగా సైనిక స్థావరాలు, కంటోన్మెంట్ కార్యకలాపాలతో అభివృద్ధి చెందింది. బ్రిటిష్ సైన్యానికి సంబంధించిన బలగాలు ఇక్కడ ఉండటంతో ఈ ప్రాంతాన్ని ‘లష్కర్’గా పిలిచే సంప్రదాయం ఏర్పడింది. ముఖ్యంగా హైదరాబాద్ ప్రాంతంలో నివసించేవారు సికింద్రాబాద్ వైపు వెళ్లాలంటే 'లష్కర్ కు పోతున్నా' అనేవారు... కాలక్రమేణా ఈ పేరు బాగా పాపులర్ అయ్యింది.

సికింద్రాబాద్ కంటోన్మెంట్ ప్రాంతం కేవలం సైనిక శిబిరాలతో మాత్రమే కాకుండా సైనికులకు అవసరమైన నివాసాలు, కార్యాలయాలు, శిక్షణా ప్రదేశాలు, రవాణా సదుపాయాలు వంటి అనేక వ్యవస్థలతో క్రమంగా విస్తరించింది. అందువల్ల సికింద్రాబాద్ పేరు వినగానే సైనిక స్థావరాల ప్రాంతం అనే గుర్తింపు ఏర్పడింది... దీన్నే ఉర్దూ మాట్లాడే ప్రజలు లష్కర్ అనేవారు.

సులభంగా చెప్పాలంటే....

హైదరాబాద్ = పట్నం → పెద్ద నగరం అనే అర్థంలో ప్రజల వాడుకలో వచ్చిన పేరు

సికింద్రాబాద్ = లష్కర్ → సైనిక స్థావరాలు ఉన్న ప్రాంతం అనే గుర్తింపుతో వచ్చిన పేరు

నేడు హైదరాబాద్, సికింద్రాబాద్ ఒక్కటైపోయి జంట నగరాలుగా గుర్తింపు పొందాయి... కానీ వాటి చారిత్రక నేపథ్యాలు మాత్రం ప్రత్యేకమైనవి. ఒకవైపు హైదరాబాద్ నగర జీవనం, వాణిజ్యం, రాజరిక సంస్కృతికి కేంద్రంగా ఎదిగితే... మరోవైపు సికింద్రాబాద్ బ్రిటిష్ సైనిక స్థావరాలు, కంటోన్మెంట్ వ్యవస్థ చుట్టూ అభివృద్ధి చెందింది. అందుకే పాతతరం ప్రజల నోట హైదరాబాద్ అంటే ‘పట్నం’, సికింద్రాబాద్ అంటే ‘లష్కర్’ అనే పేర్లు వినిపించేవి.

పట్నం, లష్కర్ అనేవి కేవలం ముద్దుపేర్లు కావు.. నగరం ఎలా అభివృద్ధి చెందిందో, ఏ ప్రాంతానికి ఎలాంటి చారిత్రక నేపథ్యం ఉందో చెప్పే గుర్తులు. కాలంతో పాటు ఈ నగరం మహానగరంగా మారినా... పాత పేర్లు, స్థానిక కథలు, రహదారులు, ప్రాంతాల పేర్ల రూపంలో ఆ చరిత్రలోని ఆనవాళ్లు ఇప్పటికీ కనిపిస్తూనే ఉన్నాయి. తెలుగు ప్రజలకు పూర్వ వైభవాన్ని తెలియజేస్తూనే ఉన్నాయి.

Flight: విమానంలో ఆల్క‌హాల్ తాగితే ఏమ‌వుతుందో తెలుసా.?

Narender Vaitla — Fri, 25 Sep 2026 18:35:15 +0530

Flight: భూమ్మీద ఆల్క‌హాల్ తాగిన‌ప్పుడు కంటే విమానంలో మందు తాగిన తర్వాత నషా ఎక్కువగా అనిపిస్తుందని చాలామంది చెబుతుంటారు. ఇందులో ఎంత వ‌ర‌కు నిజం ఉంది.? అసలు విమానంలో మందు తాగినప్పుడు శరీరంలో ఏం జరుగుతుందో సులభంగా తెలుసుకుందాం.

విమానం వేల అడుగుల ఎత్తులో ప్రయాణిస్తుంది. మనుషులకు సౌకర్యంగా ఉండేలా కేబిన్‌లో గాలి ఒత్తిడిని నియంత్రిస్తారు. అయినప్పటికీ నేలపై ఉండే పరిస్థితులతో పోలిస్తే కేబిన్ వాతావరణం కొంత భిన్నంగా ఉంటుంది. ఈ పరిస్థితుల్లో శరీరానికి అందే ఆక్సిజన్ పరిమాణం స్వల్పంగా తగ్గవచ్చు. ఆరోగ్యంగా ఉన్న చాలా మందికి ఈ మార్పు సాధారణంగా పెద్ద సమస్య కాదు. కానీ ఆల్కహాల్ తీసుకున్నప్పుడు అది మెదడు, నాడీ వ్యవస్థపై ప్రభావం చూపుతుంది. దీంతో నిద్రమత్తు, తల తిరగడం, అలసట వంటి లక్షణాలు ఎక్కువగా అనిపించవచ్చు. అందుకే విమానంలో తాగిన డ్రింక్ నేలపై తాగిన దానికంటే ఎక్కువ నషా ఇచ్చినట్లు కొందరికి అనిపిస్తుంది.

ఆల్కహాల్ మెదడు, నాడీ వ్యవస్థ పనితీరును నెమ్మదిస్తుంది. అందుకే తాగిన తర్వాత నిద్రమత్తు, రిలాక్స్‌గా అనిపించడం, ఏకాగ్రత తగ్గడం వంటి ప్రభావాలు కనిపిస్తాయి. విమానంలో కేబిన్ పరిస్థితులతో పాటు ఆల్కహాల్ ప్రభావం కలిసినప్పుడు ఈ నిద్రమత్తు మరింత స్పష్టంగా కనిపించవచ్చు. ముఖ్యంగా రాత్రి లేదా సుదీర్ఘ ప్రయాణాల్లో నిద్రపోయే సమయంలో ఈ ప్రభావం ఎక్కువగా ఉండొచ్చు. కొన్ని పరిశోధనల్లో కేబిన్‌కు సమానమైన తక్కువ ఒత్తిడి పరిస్థితుల్లో ఆల్కహాల్ తీసుకున్నప్పుడు నిద్ర సమయంలో రక్తంలోని ఆక్సిజన్ సాచ్యురేషన్ తగ్గడం, గుండె వేగం పెరగడం వంటి మార్పులు కనిపించాయి. అయితే ప్రతి ఒక్కరిలో ఇలాంటి ప్రభావం ఒకేలా ఉంటుందని చెప్పలేం. వయసు, ఆరోగ్యం, తీసుకున్న ఆల్కహాల్ పరిమాణం వంటి అంశాలపై ప్రభావం ఆధారపడి ఉంటుంది.

విమాన కేబిన్‌లో తేమ శాతం సాధారణంగా మన ఇంటి వాతావరణం కంటే తక్కువగా ఉంటుంది. సుదీర్ఘ ప్రయాణంలో నీరు తక్కువగా తాగితే నోరు పొడిబారడం, తలనొప్పి, అలసట వంటి సమస్యలు రావచ్చు. ఆల్కహాల్ తీసుకున్నప్పుడు కూడా శరీరం నుంచి నీరు బయటకు వెళ్లే ప్రక్రియ పెరగవచ్చు. దీంతో విమానంలో మందు తాగి నీరు తక్కువగా తీసుకుంటే డీహైడ్రేషన్ మరింత ఇబ్బంది పెట్టే అవకాశం ఉంటుంది. దీంతో తలనొప్పి, నీరసం, నోరు పొడిబారడం, అసౌకర్యం వంటి లక్షణాలు ఎక్కువగా అనిపించవచ్చు. ఇవన్నీ కలిసినప్పుడు ఆల్కహాల్ ప్రభావం సాధారణం కంటే ఎక్కువగా ఉన్నట్లు అనిపించే అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే విమాన ప్రయాణంలో ఆల్కహాల్ తీసుకుంటే మధ్య మధ్యలో తగినంత నీరు తాగడం ముఖ్యం.

ఇక సుదీర్ఘ విమాన ప్రయాణంలో గంటల తరబడి ఒకే చోట కూర్చోవడం, నిద్ర సమయం మారిపోవడం వల్ల శరీరానికి అలసట వస్తుంది. అంతర్జాతీయ ప్రయాణాల్లో టైమ్ జోన్ మారడం వల్ల జెట్ ల్యాగ్ కూడా రావచ్చు.

ఇప్పటికే శరీరం అలసిపోయి ఉన్న సమయంలో ఆల్కహాల్ తీసుకుంటే నిద్రమత్తు, బద్ధకం, తల తిరగడం వంటి ప్రభావాలు మరింత ఎక్కువగా అనిపించవచ్చు. అందుకే చాలామందికి విమానంలో ఒక డ్రింక్ తీసుకున్న తర్వాత నేలపై తీసుకున్న దానికంటే వేగంగా నషా వచ్చినట్లు అనిపిస్తుంది.

సుదీర్ఘ విమాన ప్రయాణంలో ఆల్కహాల్ తీసుకోవాలనుకుంటే త‌క్కువ మోతాదులో తీసుకోవాలి. అలాగే నీరు తగినంతగా తాగాలి. వరుసగా డ్రింక్స్ తీసుకోవడం కంటే శరీరాన్ని హైడ్రేట్‌గా ఉండేలా చూసుకోవాలి. ముఖ్యంగా గుండె లేదా శ్వాస సంబంధిత సమస్యలు ఉన్నవారు విమాన ప్రయాణంలో ఆల్కహాల్ తీసుకునే విషయంలో మరింత జాగ్రత్తగా ఉండాలి. ఇప్పటికే నిద్రలేమి లేదా తీవ్రమైన అలసట ఉన్నప్పుడు కూడా ఆల్కహాల్ ప్రభావం ఎక్కువగా అనిపించవచ్చు.

అమెరికాలో ఒక్క పాలకూర కట్ట ధర ఎంతో తెలుసా? మన దగ్గర కిలో చికెన్ వస్తుంది

Narender Vaitla — Thu, 24 Sep 2026 08:30:10 +0530

USA: అమెరికాలో నివసిస్తున్న భారతీయులు అక్కడి జీవనశైలి, నిత్యావసర వస్తువుల ధరలు, ఆహారపు అలవాట్లకు సంబంధించిన వీడియోలను సోషల్ మీడియాలో తరచూ పంచుకుంటున్నారు. తాజాగా అక్క‌డి కూర‌గాయ‌ల‌కు సంబంధించిన ఓ వీడియో వైర‌ల్ అవుతోంది.

భారత్‌లో పుదీనా, కొత్తిమీర వంటి ఆకుకూరలను చాలా మంది రోజువారీ వంటల్లో ఉపయోగిస్తుంటారు. ముఖ్యంగా పుదీనాతో చట్నీలు, బిర్యానీలు, ఇతర వంటకాలు తయారు చేస్తారు. కొత్తిమీరను దాదాపు ప్రతి ఇంట్లోనూ వంటలకు చివర్లో అలంకరణగా, రుచి కోసం ఉపయోగిస్తుంటారు. అయితే అమెరికాలో వీటి ధరలు మాత్రం మన దేశంతో పోలిస్తే ఎక్కువగా ఉన్నాయని యువతి తన వీడియోలో పేర్కొన్నారు. ఆమె తెలిపిన వివరాల ప్రకారం.. అక్కడ ఒక పుదీనా కట్ట ధర భారత కరెన్సీలో సుమారు రూ.95గా ఉంది. ఇక మూడు కొత్తిమీర కట్టలు కలిపి సుమారు రూ.95కు లభిస్తున్నాయి. మన దగ్గర మార్కెట్‌కు వెళ్లి తక్కువ ఖర్చుతోనే పుదీనా, కొత్తిమీర కొనుగోలు చేయవచ్చు. కానీ అమెరికాలో నివసించే భారతీయులు మాత్రం వీటి కోసం ఎక్కువ మొత్తాన్ని వెచ్చించాల్సి వస్తోంది. ముఖ్యంగా భారతీయ వంటకాలు చేసుకునే కుటుంబాలకు ఈ ఆకుకూరలు నిత్యావసరాలే కావడంతో ధరలు ఆసక్తికరంగా మారుతున్నాయి.

తెలుగు రాష్ట్రాల్లో గోంగూరకు ప్రత్యేకమైన స్థానం ఉంది. గోంగూర పచ్చడి, గోంగూర పప్పు, గోంగూర మటన్ వంటి వంటకాలను చాలామంది ఇష్టపడతారు. ముఖ్యంగా ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో గోంగూరతో తయారు చేసే వంటకాలకు ఎంతో ఆదరణ ఉంటుంది. అయితే అమెరికాలో గోంగూర కొనుగోలు చేయాలంటే మాత్రం జేబుకు చిల్లు పడాల్సిందేనని ఆ యువతి వీడియో ద్వారా తెలుస్తోంది. ఆమె తెలిపిన వివరాల ప్రకారం.. ఒక మోస్తరు పరిమాణంలో ఉన్న గోంగూర కట్ట ధర సుమారు రూ.570గా ఉంది. ఇక తోటకూర ధర సుమారు రూ.330గా ఉంటుందని పేర్కొన్నారు. మరో ఆసక్తికరమైన విషయం ఏమిటంటే.. అమెరికాలోని సూపర్ మార్కెట్లలో తోటకూర అన్ని వేళలా అందుబాటులో ఉండదట. అప్పుడప్పుడు మాత్రమే లభిస్తుందని ఆమె తెలిపారు. దీంతో అక్కడ నివసించే భారతీయులు తమకు నచ్చిన ఆకుకూరలు దొరికినప్పుడు కొనుగోలు చేయాల్సిన పరిస్థితి ఉంటుందని ఈ వీడియో ద్వారా అర్థమవుతోంది.

మన దేశంలో పాలకూరను తక్కువ ధరకు కొనుగోలు చేయవచ్చు. పాలకూర పప్పు, పాలకూర పనీర్, పాలకూరతో వివిధ రకాల వంటకాలు తయారు చేసుకుంటుంటారు. అయితే అమెరికాలో మాత్రం పాలకూర ధరలు ఎక్కువగా ఉంటున్నాయని ఆ యువతి వెల్లడించారు. ఆమె తెలిపిన వివరాల ప్రకారం.. ఒక మోస్తరు పరిమాణంలో ఉండే పాలకూర కట్ట ధర సుమారు రూ.190గా ఉంది. అంటే మ‌న ద‌గ్గ‌ర దాదాపు కిలో చికెన్ వ‌స్తుంది. ఇక భారతీయ వంటకాల్లో ముఖ్యమైన కరివేపాకు ధర కూడా ఎక్కువగానే ఉంటోంది. ఒక చిన్న కవర్‌లో ఉండే కరివేపాకు ధర సుమారు రూ.95గా ఉందని ఆమె పేర్కొన్నారు. మన దగ్గర ఇంటి దగ్గరే కరివేపాకు చెట్లు పెంచుకునే వారు చాలామంది ఉంటారు. మార్కెట్‌లోనూ తక్కువ ధరకు కొనుగోలు చేయవచ్చు. కానీ అమెరికాలో సొంతంగా చెట్లు పెంచుకోని వారికి కరివేపాకు కొనుగోలు చేయడం అదనపు ఖర్చుగా మారుతోంది. అమెరికాలో ఆకుకూరలు కట్టల రూపంలో, ప్లాస్టిక్ కవర్లలో లేదా ప్యాకెట్లలో విక్రయిస్తుంటారు. వాటి బరువు, పరిమాణం ఒక్కో దుకాణంలో ఒక్కోలా ఉండొచ్చు. అందువల్ల కేవలం కట్ట ధరను బట్టి అన్ని చోట్లా ఒకే ధర ఉంటుందని చెప్పలేం.

ఆకుకూరల ధరలతో పాటు మామిడి ఆకుల ధర కూడా ఈ వీడియోలో దృష్టిని ఆకర్షిస్తోంది. భారతీయ సంప్రదాయాల్లో మామిడి ఆకులకు ప్రత్యేకమైన ప్రాధాన్యం ఉంది. పండుగలు, శుభకార్యాలు, గృహప్రవేశాలు వంటి సందర్భాల్లో మామిడి ఆకులతో తోరణాలు కట్టడం ఆనవాయితీగా వస్తోంది. అయితే అమెరికాలో మామిడి ఆకులను కిలోల లెక్కన విక్రయిస్తున్నారని ఆ యువతి తెలిపారు. ఆమె చెప్పిన వివరాల ప్రకారం.. కిలో మామిడి ఆకుల ధర భారత కరెన్సీలో సుమారు రూ.1,230గా ఉంది.

భారత్‌లో మామిడి చెట్లు అనేక ప్రాంతాల్లో కనిపిస్తాయి. కొన్ని ఇళ్లలోనూ మామిడి చెట్లు ఉండటంతో పండుగల సమయంలో ఆకులు సులభంగా లభిస్తాయి. అమెరికాలో మాత్రం అందరికీ ఈ సౌకర్యం ఉండకపోవచ్చు. ముఖ్యంగా భారతీయ సంప్రదాయాల ప్రకారం పూజలు, పండుగలు నిర్వహించుకునే కుటుంబాలకు మామిడి ఆకులు అవసరమవుతాయి. అందుకే అక్కడి భారతీయ దుకాణాల్లో పండుగలకు అవసరమైన పూజా సామగ్రితో పాటు మామిడి ఆకులు కూడా విక్రయించే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే అవి ఎక్కడ, ఏ సమయంలో అందుబాటులో ఉంటాయనేది ప్రాంతాన్ని బట్టి మారుతుంది.

అమెరికాలో భారతీయులు ఉపయోగించే ఆకుకూరలు, కూరగాయలు సాధారణంగా భారతీయ కిరాణా దుకాణాలు, దక్షిణాసియా ప్రత్యేక సూపర్ మార్కెట్లు, కొన్ని పెద్ద సూపర్ మార్కెట్లలో లభిస్తుంటాయి. ముఖ్యంగా భారతీయ జనాభా ఎక్కువగా ఉండే ప్రాంతాల్లో ఇటువంటి దుకాణాలు ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి.

ఇక అమెరికాలో ఆకుకూరల ధరలు ఎక్కువగా ఉండటానికి కొన్ని కారణాలు ఉన్నాయి. అన్ని రకాల ఆకుకూరలు అక్కడ స్థానికంగా విస్తృతంగా పండకపోవడం, కొన్ని ప్రత్యేకమైన ఆకుకూరలకు పరిమిత డిమాండ్ ఉండటం, రవాణా, నిల్వ, ప్యాకింగ్ ఖర్చులు ధరలపై ప్రభావం చూపవచ్చు. ముఖ్యంగా త్వరగా వాడిపోతున్న ఆకుకూరలను తాజాగా ఉంచడం కూడా సరఫరా వ్యవస్థలో ముఖ్యమైన అంశం.

అయితే అమెరికాలోని అన్ని ప్రాంతాల్లోనూ ఇదే ధరలు ఉంటాయని భావించకూడదు. నగరం, సూపర్ మార్కెట్, సీజన్, ఆకుకూరల బరువు, నాణ్యత ఆధారంగా ధరలు మారుతుంటాయి. ఈ యువతి వీడియోలో పేర్కొన్న ధరలు ఆమె కొనుగోలు చేసిన దుకాణానికి సంబంధించినవే కావచ్చని గ‌మ‌నించాలి. యువ‌తి షేర్ చేసిన వీడియోను ఇక్క‌డ చూడండి.

Most Poisonous Plants: ప్రపంచంలో అత్యంత ప్రమాదకరమైన టాప్ 10 విష మొక్కలు ఇవే

Mahesh Rajamoni — Thu, 24 Sep 2026 07:08:37 +0530

Poisonous Plants: ప్రకృతిలో కనిపించే ప్రతీ మొక్క, పువ్వు కంటికి ఎంతో ఆహ్లాదాన్ని ఇస్తాయి. కానీ, మన చుట్టూ ఉండే కొన్ని మొక్కలు చూడటానికి ఎంతో అందంగా ఉన్నప్పటికీ, వాటిలోని తీవ్రమైన విష పదార్థాలు క్షణాల్లో మనుషులు, జంతువుల ప్రాణాలను తీయగలవు.

ప్రకృతి అంటే అందమైన పూలు, పచ్చని చెట్లే కాదు. కొన్ని అత్యంత ప్రమాదకరమైన విషాలతో కూడిన మొక్కలు కూడా ఉన్నాయి. శత్రువుల నుండి, జంతువుల నుండి తమను తాము కాపాడుకోవడానికి ప్రకృతిలోని కొన్ని మొక్కలు బలమైన టాక్సిన్లను విడుదల చేస్తాయి. మానవ చరిత్రలో ఈ మొక్కలు వైద్యంలో, పురాణాల్లో, నేరాల్లో, మనుగడ కథల్లో కీలక పాత్ర పోషించాయి. ప్రపంచంలోనే అత్యంత విషపూరితమైన టాప్ 10 మొక్కల వివరాలు ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.

చరిత్రలో మాంక్స్‌హుడ్ అనే మొక్కను వేటగాళ్లు ప్రాణాంతకమైన విషంగా మార్చి బాణాల చివర రాసేవారు. అలాగే సిర్బెరా ఒడోల్లమ్ అనే చెట్టును 'సూసైడ్ ట్రీ' అని పిలుస్తారు. దక్షిణ ఆసియాలో నమోదైన అనేక పాయిజనింగ్ కేసులతో ఈ చెట్టుకు ప్రత్యక్ష సంబంధం ఉంది. విచిత్రం ఏమిటంటే, తీవ్రమైన ప్రమాదాలు ఉన్నప్పటికీ, పూర్వకాలంలో అనేక విషపూరిత మొక్కలను సాంప్రదాయ వైద్యంలో ఉపయోగించేవారు.

ఒలియాండర్ (గన్నేరు) మొక్క ప్రతీ భాగంలోనూ దాగిన విషం మనుషులకు ప్రాణాంతకం. అయితే దీనికి ఉండే చేదు రుచి వల్ల ఎక్కువమంది దీని బారిన పడకుండా ఉన్నారు. ఇక దతురా ప్రజాతికి చెందిన థార్న్‌ఆపిల్ లేదా ఉమ్మెత్త మొక్కలు మరింత ప్రమాదకరం. ఇవి మనిషి మెదడుపై ప్రభావం చూపి ఊహల్లో తేలియాడేలా చేయడం, పక్షవాతం రావడం, చివరికి మరణానికి దారితీయడం లాంటి తీవ్ర పరిణామాలను కలిగిస్తాయి.

మంచినీల్ ఎంత విషపూరితమైనదంటే, దాని రసం లేదా ఆ చెట్టుపై పడి కిందకు కురిసే వర్షపు నీరు తాకినా సరే మనుషుల చర్మం దారుణంగా కాలిపోతుంది. అలాగే రోసరీ పీ విత్తనాల్లో అబ్రిన్ అనే కెమికల్ ఉంటుంది. ఇది ప్రకృతిలోనే దొరికే అత్యంత ప్రమాదకరమైన సహజ విషాలలో ఒకటిగా సైంటిస్టులు చెబుతారు.

హెమ్‌లాక్ వాటర్-డ్రాప్‌వోర్ట్ అనే మొక్క తింటే శరీరంలో భయంకరమైన నరాల తిమ్మిర్లు వస్తాయి. బాధితుడి ముఖంలో వికృతమైన నవ్వు వస్తూ ప్రాణాలు పోతాయి, దీనినే 'సర్డోనిక్ గ్రిన్' అంటారు. అలాగే, లిల్లీ-ఆఫ్-ది-వ్యాలీ మొక్క చూడటానికి తీపి సువాసనతో ఎంతో ముచ్చటగా ఉంటుంది. కానీ దీని లోపల గుండె పనితీరును దెబ్బతీసే ప్రమాదకరమైన విషపదార్థాలు దాగి ఉంటాయి.

డెడ్లీ నైట్‌షేడ్ మొక్క చూడటానికి చాలా ఆకర్షణీయంగా ఉంటుంది. కానీ కేవలం కొన్ని పండ్లు తింటే చాలు, మనిషి తక్షణమే మరణిస్తాడు. ఇక మనకు బాగా తెలిసిన పొగాకు మొక్కలో నికోటిన్ అనే విషపూరిత కాంపౌండ్లు ఉంటాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా మిలియన్ల కొద్దీ మరణాలకు ఈ పొగాకులోని విషమే ప్రధాన కారణమని సైంటిఫిక్ రిపోర్టులు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. ప్రకృతిలోని ఈ అందమైన రాక్షస మొక్కల పట్ల ప్రతి ఒక్కరూ జాగ్రత్తగా ఉండాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉందని పరిశోధకులు చెబుతున్నారు.