Gyanvapi mosque: ఉత్తర్ప్రదేశ్ వారణాసిలో ఉన్న జ్ఞానవాపిలో మసీదు వివాదంలో కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. వివాదాస్పద స్థలంలో హిందూ ఆలయం ఉండేదని హిందూ సంస్థలు చేస్తున్న వాదనలకు బలం చేకూర్చేలా ఆర్కియాలజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా - ఏఎస్ఐ నివేదిక వెలుగులోకి వచ్చింది.
Gyanvapi mosque: ఉత్తర్ప్రదేశ్ వారణాసిలో ఉన్న జ్ఞానవాపిలో మసీదు వివాదంలో కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. మసీదు ఉన్న ప్రాంతంలో హిందూ ఆలయం ఉండేదంటూ హిందూ సంస్థల వాదనలకు బలం చేకూర్చేలా ఆర్కియాలజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా - ఏఎస్ఐ తన నివేదికను వెల్లడించింది. ప్రస్తుతం ఉన్న నిర్మాణానికి ముందు అక్కడ పెద్ద హిందూ దేవాలయం ఉండేదని, ఆ హిందూ ఆలయాన్ని కూల్చి.. అక్కడ మసీదు నిర్మించినట్లు తెలిపింది.
ఈ క్రమంలోనే ఆ ప్రాంతంలో హిందూ ఆలయానికి సంబంధించిన అనేక ఆనవాళ్లు వెలుగు చూసినట్లు తెలిపింది. కోర్టు ఆదేశాల మేరకు జ్ఞానవాపిలో ఏఎస్ఐ సర్వే నిర్వహించి.. ఆ నివేదికను విడుదల చేసింది. కోర్టు ఆదేశాలతో సర్వే కాపీలను ఈ కేసులోని ఇరు పక్షాలకు అందించింది. ఈ క్రమంలో హిందూ తరపు న్యాయవాది విష్ణు శంకర్ జైన్ విలేకరుల సమావేశం నిర్వహించి,ఏఎస్ఐ నివేదికను ఉటంకిస్తూ అది హిందూ దేవాలయమని పేర్కొన్నారు. ,
ఆర్కియాలజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా - ఏఎస్ఐ సమర్పించిన 839 పేజీల నివేదికలో మసీదు కంటే ముందు ఒక హిందూ దేవాలయం ఉందని, దానిని కూల్చివేసి, మసీదును నిర్మించినట్లు కనుగొంది. 17వ శతాబ్దంలో హిందూ దేవాలయ నిర్మాణాన్ని కూల్చివేసి, ఆ శిథిలాలు మసీదు నిర్మాణానికి ఉపయోగించినట్లు ASI కనుగొంది. హిందూ దేవతలు, దేవతల అవశేషాలు రెండు నేలమాళిగల్లో కనుగొనబడ్డాయి. ASI నివేదికలో మసీదు యొక్క పశ్చిమ గోడ హిందూ దేవాలయంలో భాగమని కనుగొనబడింది. ఆలయాన్ని కూల్చివేయడానికి ఆర్డర్, తేదీ రాతిపై పర్షియన్ భాషలో కనుగొనబడింది. మహాముక్తి మండపం అని వ్రాసిన రాయి కూడా కనుగొనబడింది.
ఆలయ స్థంభాలను కొద్దిగా మార్పులు చేసి కొత్త నిర్మాణంలో ఉపయోగించినట్లు ఏఎస్ఐ నివేదిక పేర్కొంది. స్తంభాలపై చెక్కిన చెక్కులను తొలగించే ప్రయత్నం కూడా చేశారు. అటువంటి 32 శాసనాలు కనుగొనబడ్డాయి. ఇవి పురాతన హిందూ దేవాలయానికి చెందినవి. కోర్టు ఆదేశాల మేరకు జ్ఞానవాపి మసీదు ఏఎస్ఐ సర్వే నిర్వహించారు. డిసెంబర్ 18న వారణాసి జిల్లా కోర్టులో ASI తన నివేదికను సమర్పించింది. జనవరి 24న ఏఎస్ఐ నివేదికను సమర్పించాలని ఇరుపక్షాలను కోర్టు ఆదేశించింది.
ASI నివేదికలో ఇంకా ఏమి ఉంది
- 1669 సెప్టెంబరు 2న ఆలయాన్ని కూల్చివేశారు.
- మసీదు హిందూ దేవాలయ శిధిలాలను ఉపయోగించి నిర్మించబడింది.
- ఆలయ ఉనికికి సంబంధించి 32కి పైగా ఆధారాలు లభించాయి.
- దేవనాగరి, కన్నడ, తెలుగు గ్రంథాల నుండి ఆధారాలు.
- జనార్దన్ రుద్ర, ఉమేశ్వర్ పేర్లలో శాసనాలు కనుగొనబడ్డాయి.
- ఆలయ స్తంభాలపై మసీదు నిర్మించినట్టు తన నివేదికలో వెల్లడించింది.
